Tonga’daki yanardağ patlamasında ortaya çıkan duman bulutu 55 kilometre yüksekliğe çıktı

Tonga’da geçtiğimiz hafta meydana gelen yanardağ patlamasını araştıran İngiliz bilim adamları, patlamada ortaya çıkan duman bulutunun yeryüzünden 55 kilometre yüksekliğe çıktığını ve duman bulutunun uzaya giden yolu yarıladığını açıkladı.

GÜNDEM 21.01.2022, 23:56
Tonga’daki yanardağ patlamasında ortaya çıkan duman bulutu 55 kilometre yüksekliğe çıktı

Tonga’da geçtiğimiz hafta meydana gelen yanardağ patlamasını araştıran İngiliz bilim adamları, patlamada ortaya çıkan duman bulutunun yeryüzünden 55 kilometre yüksekliğe çıktığını ve duman bulutunun uzaya giden yolu yarıladığını açıkladı.

Güney Pasifik’teki ada ülkesi Tonga’da 15 Ocak’ta meydana gelen su altı yanardağı patlaması sonrası ortaya çıkan duman bulutunun yeryüzünden kilometrelerce yüksekliğe çıktığı bildirildi. Yanardağ patlamasını araştıran İngiliz bilim adamları, uydu verilerini inceleyerek duman bulutunun yeryüzünden yaklaşık 55 kilometre yükseğe çıktığını ifade ederek, bu yüksekliğin atmosferdeki stratosfer ve mezosfer katmanlarının sınırında olduğunu belirtti.

İngiltere Ulusal Dünya Gözlem Merkezi’nden Dr. Simon Proud yaptığı açıklamada, bunların volkanik bir bulut için "daha önce duyulmamış yükseklikler" olduğunu ifade etti. Proud, Hunga-Ha’apai Yanardağından gelen duman bulutunun gökyüzündeki konumunu belirlemek için, Japonya’dan Himawari-8, ABD’den Goes-17 ve Kore’den GK2A olmak üzere üç hava durumu uydusundan verilerin kullanıldığını açıkladı.

Proud, "Hepsi farklı boylamlarda oldukları için, yüksekliği belirlemek adına patlama görüşleri arasındaki paralaksı kullanabiliriz. Bu, fırtına bulutu yükseklikleri için oldukça iyi kurulmuş bir tekniktir. Burada yükseklik ve dolayısıyla paralaks daha büyük olduğu için teknik daha iyi çalışmalıdır" dedi.

Araştırmaya göre, duman bulutunun sadece küçük bir bölümünün atmosferin 55 kilometrelik yüksekliğine ulaştığı belirtilerek, bunun büyük ihitmalle, yükselen hava akımının başında yukarı doğru itilen külden ziyade su buharı olduğu, duman bulutunun ana şemsiyesinin ise yeryüzünden 35 kilometre yükseklikte olduğu belirtildi.

Dumanlar uzay yolunun yarısına kadar ulaştı

Araştırmada, atmosferin dış uzayla yeryüzü sınırı olarak anılan karman çizgisinin 100 kilometre olduğuna dayanarak, Tonga’daki yanardağ patlamasından çıkan dumanların 55 kilometre yüksekliğe çıkmasıyla, dumanların atmosferden uzaya giden yolun yarısına kadar ulaştığı sonucuna varıldı.

Nükleer bombadan 500 kat daha güçlü

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nden (NASA) bilim adamları, Tonga’daki patlamanın kuvvetinin 10 megaton TNT’ye eşdeğer olarak hesapladıklarını belirterek, bunun İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda Japonya’nın Hiroşima kentine atılan nükleer bombadan 500 kat daha güçlü olduğu aktarıldı.

Büyük patlamaya su altı yanardağı neden oldu

Yeni Zelanda’daki Auckland Üniversitesi’nden Prof. Shane Cronin, su altı yanardağında özel bir dizi koşulun bir araya gelmesiyle büyük patlamanın tetiklendiğine inandığını söyledi. Gaz bakımından zengin magmanın deniz suyuyla temas ettiği okyanus yüzeyinin altındaki derinliğin sadece 150 ila 250 metre olduğunu söyleyen Cronin, "Magma çıktığında fazla bir baskı yoktu. Gazlar genişledi ve magmayı parçalara ayırdı. Daha sonra, bin 100 derecede sıcak magmanın bu küçük parçaları, 20 derecede soğuk deniz suyuyla karşılaştığında, bu parçacıkların etrafındaki deniz suyunu buhara dönüştürdü. Bunu yaptığınızda, suyu buhara dönüştürürseniz, hacmi temelde 70 kat genişletirsiniz. Böylece püskürmenizi güçlendirirsiniz" dedi.

"Küresel bir soğutma etkisi oluşturmasını beklemiyoruz"

Daha önce bu kadar güçlü bir patlamanın, 1991’de Filipinler’deki Pinatubo Dağı’nda meydana geldiği ve bu patlamanın Dünya’nın ortalama küresel sıcaklığını birkaç yıl boyunca yarım derece düşürdüğü belirtildi. Patlamanın, atmosfere 15 milyon ton kükürt dioksit (SO2) enjekte ederek yaptığı aktarılarak, Pinatubo’daki patlama nedeniyle ortaya çıkan duman bulutunun ise yeryüzünden yaklaşık 40 kilometre yüksekliğe ulaştığı düşünülüyor.

İngiltere Meteoroloji Ofisin’den İklim Etkileri Başkanı Dr. Richard Betts, Hunga-Ha’apai’nin Pinatubo ile aynı etkiye sahip olmayacağını söyledi. Berrs, "Pinatubo gözle görülür bir etkiye sahipti, ancak Hunga-Ha’apai Yanardağının emisyonları yarım milyon tondan daha az kükürt dioksit ile 30 kattan daha küçüktü, bu yüzden küresel bir soğutma etkisi oluşturmasını beklemiyoruz" dedi.

Yorumlar (0)
14
açık
Namaz Vakti 20 Mayıs 2022
İmsak 03:47
Güneş 05:36
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:25
Yatsı 22:06
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Leicester City 37 51
9. Wolverhampton Wanderers 37 51
10. Crystal Palace 37 48
11. Brighton 37 48
12. Brentford 37 46
13. Newcastle 37 46
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 36
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü