(ÖZEL) İtalya gezisi sonrası tüm hayatı değişti

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim görevlisi Ali Okumuş’un odasında yüzyıllar öncesine ait birçok orijinal fotoğraf, gazete, kart postal ve değeri paha biçilemez birçok obje bulunuyor. Bunların içinde en değerlisi değerli 1890’lı yıllarda basılmış olan Max Fruchtermann’ın Bilecik kartpostalı.

KÜLTÜR SANAT 23.01.2023, 10:48
(ÖZEL) İtalya gezisi sonrası tüm hayatı değişti

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim görevlisi Ali Okumuş’un odasında yüzyıllar öncesine ait birçok orijinal fotoğraf, gazete, kart postal ve değeri paha biçilemez birçok obje bulunuyor. Bunların içinde en değerlisi değerli 1890’lı yıllarda basılmış olan Max Fruchtermann’ın Bilecik kartpostalı.

Ali Okumuş’un hayatı İtalya gezisinde Bilecik’ten İtalya’ya gönderilmiş bir kartpostal bulmasıyla değişti. Bu kartpostalı satın alan Okumuş, yaklaşık 10 yıldır gezdiği ülkeler ve illerde Bilecik adına tarihi ne bulduysa topladı. Tarih bölümünde çalışma alanlarından birisi de Bilecik olduğunu anlatan Okumuş, "Bu benim için bir koleksiyon değil odada bulunan eşyalar. Bunlar benim tarih araştırmalarımda sunduğum çalışmaların bir parçası. Yerel tarihle ilgili yaklaşık 10 yıldır ilgileniyorum. Elimdeki bu malzeme yine o kadar eskiye dayanabiliyor diyebiliriz. Son birkaç yılı çıkartırsak 6-7 yıl boyunca bunların peşine düştüm. Özellikle İstanbul’da, Ankara’da sahaflarda ve çeşitli müzayedelerde ciddi oranda özellikle Bilecik ile ilgili malzeme topladım. Bunların arasında önemli ölçüde kartpostallar var. Zaten ilk aldığım ürünler kartpostal. Aralarında yine foto kart dediğimiz değişik fotoğraflar ve çeşitli görsel malzemeler var. Pullar, mektuplar, zarflar ve yine yazışmalarda kullanılan diğer şeyler var. Örneğin burada bulunan gayrimüslimlerin birbirlerine gönderdiği mektuplar, haritalar, gazeteler, mecmualar ve tabi ki kitaplar var. Bu kolay bir şey olmadı benim için. Uzun bir süre aldı yaklaşık olarak 10 yıl oldu ve bir bütün oluştuğunu söyleyemem henüz. Fakat tarih araştırmalarında önemli ölçüde katkı sunabilecek bir birikim oldu. Çeşitli yayınlar da kullanıyorum bu elde ettiğim birikimi. Örneğin Kulaklıtaş çeşmesi hakkında yaptığım bir çalışmada benim asıl kaynağımı bu oda da bulunan bu ürünler teşkil ediyor" dedi.

"Bilecik’ten İtalya’ya gönderilmiş bir kartpostal bunlara vesile oldu"

Okumuş, bu eserleri nasıl toplamaya başladığı anlatarak, "Doktora çalışmalarım sırasındaydı böyle soğuk bir kış günüydü. Servet-i Fünûn Mecmuası vardı. Osmanlı döneminde çok meşhur olmuş bir mecmuadır. Bu resimli olarak yayınlanır. Orada yazılan yazıları değerlendiriyordum, onlar üzerinde çalışıyordum. Bir anda Bilecik ile ilgili bir yazı olduğunu gördüm orada. Bir demir yolu seyahati esnasında Ahmet İhsan’ın Bilecik’e uğradığını gördüm. Bunu okumaya başlayınca bir çeşmenin etrafında dolaşarak hükümet konağına gittiğini, o çeşmenin de lahit bir çeşme olduğunu okumuştum. Fakat birkaç yıldır Bilecik’te bulunan birisi olarak böyle bir çeşme görmediğimi fark ettim. Ben mi kaçırıyorum acaba gözümden yoksa böyle bir çeşme hiç mi yok diye önce müzeleri araştırdım. O zaman Bilecik’te bir tane müze vardı şehir müzesi. Onun bahçesinde birkaç tane lahit vardı. Ama iç birisi benzemiyordu bu bahsettiği lahite. İlk başta onlardan biri olabileceğini düşündüm ama internette yaptığım bir araştırmada bunun farklı bir lahit olduğunu gördüm. O tarihler de yurt dışına bir seyahatim olmuştu. Orada İtalya’da bir kartpostal gördüm. Bilecik’ten İtalya’ya gönderilmiş bir kartpostal. Önünde lahit çeşmenin resmi vardı. Resim değil belki bir görsel diyebiliriz. Çünkü resim bugün bu anlamda anladığımız bir resim değil. Bunu almaya karar verdim ve ondan sonra da bu tür eserlerin piyasada olabileceğini düşündüm. Bilecik özelinde araştırmaya karar verdim. Ve önemli bir nitelikte olan lahit çeşmeyi gösteren görsel bir materyale ulaştım. Bunun başında mesela 1892 tarihli bahsettiğim gazetelerinin orijinallerini bulma imkânım oldu" dedi.

"Benim için değerli 1890’lı yıllarda basılmış olan Max Fruchtermann’ın Bilecik kartpostalı"

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim görevlisi Ali Okumuş, açıklamasının devamında, "Necmi Güney’in Bilecik kitabını bulma imkânım oldu. Onların içerisinde bu lahitle ilgili görsel ve bilgiler var. Birçok görsele ulaştım bu şekilde. Daha sonra bir makale olarak değerlendirdim. Ama bunu yaparken bir taraftan diğer taraftan da farklı malzemeler gördükçe onları da almaya başladım. Böylece önemli diyebileceğimiz bir birikim oluştu. Ama tabi ki tüm bu birikimi yine başka bir çalışmalarda kullanabilirim düşüncesiyle bir araya getirdim. Bu objeler arasında benim en değerli gördüğüm, belki de kendisinin en değerli olanlardan birisi meşhur Osmanlı dönemi kartpostal üreticilerinden olan Max Fruchtermann’ın Bilecik kartpostalıdır. Bu kartpostal 1890’lı yıllarda basılmış bir kartpostaldır. Ama arkasında 1899 yılında postaya verildiği kayıtlı. Bu kartpostalda Bilecik manzarası görülüyor. Bilecik’in aslında genelini kapsayan bir manzara bu. Bu bilinen bir fotoğraf ama kartpostal hali benim elimde bulunan kartpostal olarak basılmış olan hali" ifadelerinde bulundu.

"Osmanlı döneminde basılmış birçok Bilecik kartpostalı elimde mevcut"

Okumuş, 1890’ların sonu 1900’lülerin başında Osmanlı Dönemi’nde basılmış olan demiryolunu gösteren bu kartpostal da çok değerli olduğunu anlatarak, "Bunlar bir seridir. Birkaç tane var bu seri içerisinde. Bu Bekdemir Köprüsü, bu Lefke’de ki köprü. Bunlar Osmanlı döneminde basılmış bir kartpostaldır. Ardından Bilecik manzarasını gösteren bir kartpostal. Buda Osmanlı döneminde basılmıştır. Az önce bahsettiğim, İtalya’da rastladığım Kulaklıtaş çeşmesini gösteren kartpostal. Bütün bu kartpostallar orijinal kartpostallardır. Döneminde basılmış, basıldığı halde bugüne ulaşmış kartpostallardır. Bunlar fotokopi veya replika değildir" dedi.

"Ertuğrul Gazi Türbesi’nin Yunan işgali esnasında yıkılmış durumunu gösteren kartın orijinali elimde"

Öğretim görevlisi Ali Okumuş, elimde bulunan orijinal fotoğraf ve görseller arasında Ertuğrul Gazi Türbesi’nin Yunan işgali esnasında yıkılmış durumunu gösteren bir kart da bulunduğunu belirtti. Okumuş, "Bu bilinen bir fotoğraf, ama bu elimdeki orijinali fotoğrafın. 1920’li yıllarda yıkılmış ve onun hemen sonrasında çekilmiş bir fotoğraf. Fotoğraf üzerinde yer alan bilgiye göre bunun Foto Servet tarafından çekildiği ve Foto Servet’te de Hilmi isimli birisi tarafından çekildiği fotoğrafın sağ alt köşesinde yazmaktadır. Benim bu malzeme ve objeleri toplamamdaki temel amacım akademik çalışmalar yapmak. Akademik araştırmalarda kullanmak. Çünkü malumunuz resmi kayıtlar bütün bilgileri içermiyor. Yani devlet arşivlerinde her türlü belgeyi ve bilgiyi bulmak mümkün olmuyor. İnsanlar bireysel olarak da biriktirdiği, oluşturduğu arşivler var ve bunlar çoğu zaman devlet arşivlerine de girmiyor" ifadelerine yer verdi.

"1886 tarihinde 2. Abdülhamit tarafından Söğüt’e gönderilen bir heyet tarafından çekilen fotoğraf elimde"

Okumuş, Servet-i Fünûn Mecmuası’nda yayınlanan Ertuğrul Gazi Türbesi’ni gösteren gravür ve görsellerinde orijinallerinin de elinde olduğunu anlatarak, "Bu görselin ilk yayınlandığı yerlerden birisi bu Servet-i Fünûn, Bu daha sonraki sayılarında görülen görsel tamirinden önceki halini gösteriyor. Tamirden sonraki halini gösteren başka bir görselde Servetifünun 86’ncı sayısında yayımlanmış. Bu 1882 yılında yayımlanan Servetifünun mecmuası 56’ncı sayısı. Bu fotoğraf 1886 tarihinde 2. Abdülhamit tarafından Söğüt’e gönderilen bir heyet tarafından çekiliyor. Bu heyet sadece Söğüt fotoğrafları çekmemiş, Bilecik’in çeşitli yerlerinden özellikle Osmanlı Devleti’nin kurulduğu bölgelerden çeşitli fotoğraflar çekmişler ve bu fotoğraflar albümlere konulmuş. 2. Abdülhamit albümleri içerisinde de var bu fotoğraflardan. Tabi bu fotoğrafları o devrin fotoğrafçıları da almışlar ve değişik mecmualara ve gazetelere yayınlamak üzere bunları satmışlar. Böylece bu fotoğrafların bir kısmı elimizde gördüğünüz Servetifünun gibi, Malumat gibi çeşitli gazete ve mecmualarda yayımlanmış. Ama bunların orijinalleri ve asılları yani fotoğraf halleri 2. Abdülhamit albümleri içerisinde bulunuyor" dedi.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 30 Ocak 2023
İmsak 06:43
Güneş 08:10
Öğle 13:22
İkindi 16:00
Akşam 18:24
Yatsı 19:47
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 19 38
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 20 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 21 41
2. Samsunspor 20 38
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 18 42
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 18 31
7. Osasuna 19 28
8. Athletic Bilbao 19 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 18 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6
Günün Karikatürü Tümü