İktidarın "Terörsüz Türkiye" , DEM Parti'nin ise "Barış ve Demokratik Toplum" olarak tanımladığı süreç kapsamında hazırlanan teklif, başvuru şartlarından denetim mekanizmasına, siyasi haklardan kapsam dışı bırakılan suçlara kadar birçok önemli düzenleme içeriyor. Teklifin kısa süre içerisinde TBMM Başkanlığı'na sunulması ve Meclis'te hızla görüşülerek yasalaştırılması hedefleniyor.
12 Maddelik Çerçeve Yasa Teklifi Meclis'e Sunuluyor
Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından hazırlanan ve "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" adını taşıyan düzenleme, yürürlük maddeleriyle birlikte 12 maddeden oluşuyor. Teklif üzerinde yapılan son değerlendirmelerin ardından milletvekillerinin imzasına açıldığı öğrenildi.
İktidar, düzenlemeyi "terörün tamamen sona erdirilmesi ve silahların kalıcı olarak bırakılması" hedefi doğrultusunda tarihi bir adım olarak değerlendiriyor. Muhalefet partilerine teklifin içeriği hakkında bilgilendirme yapılırken, yasa metninin paylaşılmadığı belirtildi.
Başvuru Süresi Altı Ayla Sınırlandırıldı
Tekliften yararlanmak isteyenlerin, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde bireysel başvuru yapması gerekecek. Bu sürenin sonunda başvuru hakkı sona erecek ve sürenin uzatılması ancak yeni bir kanuni düzenleme ile mümkün olacak.
Başvurular toplu değil, her kişi için ayrı ayrı değerlendirilecek. Düzenleme kapsamında kişiler; hakkında soruşturma bulunanlar, kovuşturması devam edenler, hükümlüler ve devlete kendiliğinden başvuranlar şeklinde sınıflandırılacak.
PKK ve Bağlı Yapılanmalar Açık Şekilde Tanımlandı
Teklifte dikkat çeken düzenlemelerden biri de kapsam maddesi oldu. Başka örgütlerin düzenleme kapsamına girmemesi amacıyla genel ifadeler yerine "PKK, KCK ve bağlı yapılanmalar ile ilişkili örgütler" ibaresine doğrudan yer verildi.
Böylece teklifin hangi yapıları kapsadığı açık biçimde belirtilirken, yorum farklılıklarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu Oluşturuldu
Yasa kapsamında uygulanacak işlemlerin denetlenmesi amacıyla 8 üyeli Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu kurulacak. Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek.
Kurulda ayrıca Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ile Adalet, İçişleri, Milli Savunma, Aile ve Sosyal Hizmetler ve Çalışma bakanları görev alacak. Kurulun temel görevi, başvuruların değerlendirilmesi ve gerekli teyit işlemlerinin yürütülmesi olacak.
Meclis Bünyesinde İzleme Kurulu Kuruldu
Teklifte yalnızca yürütme organına bağlı bir yapı öngörülmüyor. TBMM bünyesinde bir İzleme Kurulu da oluşturulacak.
Kurulun üyeleri TBMM Başkanı tarafından belirlenecek. Ayrıca bu kurulun, Meclis İçtüzüğü hükümlerine tabi olmadan faaliyet göstereceği ifade ediliyor.
Siyasi Hakların İadesi Belirli Şartlara Bağlandı
Teklif kapsamında düzenlemeden yararlanan kişilerin siyasete dönüşü otomatik olmayacak . Başvuru sahiplerinin en az 3 yıl boyunca herhangi bir suça karışmaması şartı aranacak.
Bu sürenin ardından Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu'nun olumlu görüş vermesi halinde dosya ilgili mahkemeye gönderilecek. Mahkemenin vereceği karar doğrultusunda, memnu hakların iadesine benzer bir yöntemle siyasi yasağın kaldırılması mümkün olabilecek.
Yeni Soruşturmalar İçin Kurul Onayı Şartı Getirildi
Teklifte yer alan dikkat çekici düzenlemelerden biri de yeni soruşturmalara ilişkin oldu. Yasadan yararlanan kişiler hakkında, aynı kapsamda yeni bir terör soruşturması açılabilmesi kurulun onayına bağlanıyor.
Bu düzenleme ile uygulamanın belirli bir denetim mekanizması çerçevesinde yürütülmesi hedefleniyor.
Ağır Suçlar Düzenleme Kapsamı Dışında Bırakıldı
Teklif, kamuoyunda tartışılan iddiaların aksine genel af niteliği taşımıyor. Düzenleme, belirli şartların sağlanması halinde cezanın ertelenmesi ve süre sonunda düşmesi imkanını içeriyor.
Buna göre adam öldürme, cinsel saldırı gibi ağır suçlar kapsam dışında tutuluyor. Ayrıca 2005 yılı öncesinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar ile ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlardan hüküm giyenler de düzenlemeden yararlanamayacak. Bu kapsam nedeniyle Abdullah Öcalan'ın yasadan faydalanmasının da mümkün olmayacağı belirtiliyor.
Örgüt suçları kapsamında 15 yılın altındaki cezalar için 5 yıl , 15 yılın üzerindeki cezalar için ise 10 yıllık erteleme süresi öngörülüyor. Bu sürelerin sorunsuz tamamlanması halinde cezanın düşmesi gündeme gelebilecek.
Hazırlanan 12 maddelik çerçeve yasa teklifi , başvuru sistemi, denetim mekanizmaları, siyasi haklara ilişkin hükümler ve kapsam dışında bırakılan suçlarla yeni sürecin hukuki çerçevesini oluşturmayı amaçlıyor. Teklifin TBMM'ye sunulmasının ardından komisyon ve Genel Kurul aşamalarında yapılacak görüşmeler, düzenlemenin nihai şeklinin belirlenmesinde etkili olacak.