ABD ile İran arasında yürütülen nükleer müzakerelerde uzlaşma sağlanamazken, İsrail’in İran’a yönelik “önleyici saldırı” başlattığı bildirildi. Bu gelişme, küresel enerji piyasalarında şok etkisi yarattı. Uzmanlara göre olası bir tırmanış durumunda petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10’luk artış görülebilir. Jeopolitik risk algısının artmasıyla birlikte piyasalar yeni haftaya temkinli giriyor.
ABD-İran Müzakerelerinde Uzlaşmazlık Sinyali
ABD Başkanı Donald Trump, 26 Şubat’ta başlatılan nükleer müzakerelerde Tahran yönetiminin “iyi niyetli ve açık” davranmadığını savundu. Trump, İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini vurguladı. Diplomatik çözüm arayışının sürdüğünü belirtti ancak taraflar arasında uranyum zenginleştirme konusunda ciddi görüş ayrılıkları olduğu ifade edildi.
Trump daha önce yaptığı açıklamada, sürecin 10-15 gün içinde netleşebileceğini söylemişti. Kongre’deki konuşmasında ise uzun menzilli füze geliştirme çalışmalarına dikkat çekmişti.
İsrail’in Önleyici Saldırı Hamlesi
Müzakerelerde belirsizlik sürerken İsrail’in İran’a karşı “önleyici saldırı” başlattığı bildirildi. Bu hamle, bölgede zaten yüksek olan tansiyonu daha da artırdı. Uzmanlar, saldırının kapsamı ve şiddetinin piyasaların yönü açısından belirleyici olacağını belirtiyor.
Enerji altyapısının hedef alınıp alınmaması ise fiyatların kalıcılığı açısından kritik öneme sahip.
ABD’nin Orta Doğu’daki Askeri Varlığı Artırıldı
Açık kaynak istihbarat raporlarına göre bölgede 330’dan fazla ABD askeri uçağı konuşlandırıldı. Bu sayının iki gün içinde yaklaşık yüzde 10 arttığı bildirildi. Uzmanlar, bu askeri yığınağın olası bir operasyon emrine karşı hazırlık ve diplomatik baskı aracı olarak değerlendirildiğini ifade ediyor.
Artan askeri hareketlilik, piyasalarda jeopolitik risk algısını daha da yükseltti.
Petrol Fiyatları Hazirandan Bu Yana Zirvede
Gerilimle birlikte petrol fiyatları hızlı yükseldi. Brent petrol, şubat ayının son işlem gününü yüzde 3 artışla 73,12 dolar seviyesinde kapattı. Bu seviye, Haziran 2025’ten bu yana görülen en yüksek fiyat olarak kaydedildi.
Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yüzde 2,7 artışla 67,22 dolar seviyesine yükseldi. Enerji piyasalarında arz güvenliğine yönelik endişeler fiyatları yukarı yönlü desteklemeye devam ediyor.
Yüzde 10’luk Artış Beklentisi
Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, saldırının kapsamına bağlı olarak petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10’luk bir artış görülebileceğini belirtti. Rizvi, ABD’nin enerji altyapısını hedef almaktan kaçınacağını düşündüğünü ancak sınırlı bir saldırı durumunda bile fiyatların yükselebileceğini ifade etti.
Rizvi’ye göre, saldırı çok sınırlı kalırsa piyasalarda kısa süreli bir yükselişin ardından geri çekilme yaşanabilir. Ancak belirsizlik ortamı, küresel hisse senetlerinde satış baskısını artırabilir.
Hürmüz Boğazı Senaryosu ve 150 Dolar Riski
Uzmanlar en kritik risk olarak Hürmüz Boğazı’nın kapanmasını gösteriyor. Böyle bir senaryoda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar çıkabileceği öngörülüyor. Bu durumun küresel büyümeyi yaklaşık yüzde 1,5 oranında baskılayabileceği belirtiliyor.
Ayrıca altın fiyatlarının 6.500 doların üzerine çıkabileceği ve ABD enflasyonunun yeniden yüzde 4,5 seviyesine yaklaşabileceği tahmin ediliyor.
Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Risk Artıyor
Orta Doğu’da uzun süreli bir çatışma ihtimali, özellikle enerji ithalatına bağımlı gelişmekte olan ülkeler açısından risk oluşturuyor. Bazı ülkelerde enerji bağımlılığı oranının yüzde 80-95 seviyelerine ulaştığı ifade ediliyor. Bu durumun gıda enflasyonu ve yaşam maliyeti krizini derinleştirebileceği değerlendiriliyor.
Belirsizlik Küresel Piyasaları Baskılıyor
Orta Doğu’daki gelişmeler, küresel piyasalar üzerinde yeni bir stres unsuru oluşturdu. Petrol fiyatlarında kısa vadeli yükseliş beklentisi güçlenirken, kalıcı bir artış için çatışmanın genişlemesi gerekiyor. Uzmanlar, diplomatik çözüm ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını vurguluyor.
Mevcut tablo, enerji piyasalarında oynaklığın sürebileceğine işaret ediyor. Önümüzdeki günlerde jeopolitik gelişmeler, yalnızca petrol fiyatlarını değil küresel ekonomik dengeleri de doğrudan etkileyecek gibi görünüyor.