Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de su seviyesinin tarihi ölçüde düşmesi yalnızca ulaşımı ve günlük yaşamı etkilemekle kalmadı, aynı zamanda yüzyıllardır nehir tabanında kalan tarihi kalıntıları da ortaya çıkardı . Son olarak Visegrad yakınlarında bulunan dikkat çekici bir taş küre , uzmanların ilgisini çekerken, ilk değerlendirmeler bunun Roma dönemine kadar uzanabilecek bir mancınık güllesi olabileceğine işaret ediyor.
Tuna Nehri Rekor Düşük Su Seviyesine Ulaştı
Macaristan Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün açıkladığı verilere göre, Budapeşte'deki ölçüm istasyonunda Tuna Nehri'nin su seviyesi 23 santimetreye kadar geriledi . Bu değer, daha önce 2018 yılında kaydedilen 33 santimetrelik tarihi düşük seviyenin de altına inerek yeni bir rekor oluşturdu .
Öğle saatlerinde su seviyesinde kısa süreli bir yükseliş yaşansa da ölçüm yalnızca 25 santimetreye ulaştı. Uzmanlar, etkisini artıran sıcak hava dalgası ve devam eden kuraklık nedeniyle kısa vadede önemli bir iyileşme beklemiyor. Yağış eksikliği nedeniyle nehir yatağının her geçen gün daha geniş alanları görünür hale geliyor.
Nehir Tabanında Bulunan Taş Küre İncelemeye Alındı
Suların çekilmesiyle ortaya çıkan en dikkat çekici bulgulardan biri ise Visegrad yakınlarında keşfedilen düzgün biçimli taş küre oldu. Bölgede bulunan bir vatandaş tarafından fark edilen taş, inceleme yapılması amacıyla Matyas Kiraly Müzesi yetkililerine bildirildi.
İlk değerlendirmelerde, taşın geçmişte kale kuşatmalarında kullanılan bir mancınık güllesi olabileceği ifade edildi. Müze uzmanlarının önümüzdeki günlerde bölgede ayrıntılı inceleme yaparak taşın gerçekten askeri amaçla kullanılmış tarihi bir mühimmat olup olmadığını belirlemeye çalışacağı bildirildi.
Uzmanlar Tarihi Geçmişine Dikkat Çekti
Müze Müdürü ve arkeolog Gergely Buzas , bölgede benzer taş güllelerin daha önce de bulunduğunu belirtti. Buzas'a göre Visegrad Kalesi , tarih boyunca çok sayıda kuşatmaya sahne oldu ve bu süreçte yüzlerce taş gülle kullanıldı.
Uzmanlar, taş mühimmatın kesin üretim tarihinin belirlenmesinin mümkün olmadığını ancak kullanım dönemine ilişkin değerlendirme yapılabileceğini ifade ediyor. Taş güllelerin 16. yüzyıla kadar kullanıldığı bilinse de bölgenin çok daha eski bir askeri geçmişe sahip olması nedeniyle keşfedilen kürenin tarihi daha da geriye gidebilir.
Roma Dönemine Uzanan Bir Geçmiş İhtimali Güçleniyor
Arkeologların dikkat çektiği en önemli noktalardan biri ise Visegrad bölgesinde Roma döneminde de askeri bir kalenin bulunması oldu. O dönemde de taş fırlatan savaş makinelerinin kullanıldığı biliniyor.
Bu nedenle uzmanlar, taş kürenin gerçekten bir mancınık güllesi olduğunun doğrulanması halinde yaklaşık 400 yıl ile 2 bin yıl arasında değişen bir geçmişe sahip olabileceğini değerlendiriyor. Böyle bir bulgu, bölgenin askeri tarihine ışık tutabilecek önemli arkeolojik keşiflerden biri olarak görülüyor.
Kuraklık Başka Tarihi Kalıntıları da Ortaya Çıkardı
Tuna'daki olağanüstü su çekilmesi yalnızca taş küreyle sınırlı kalmadı. Geçtiğimiz günlerde Mohacs yakınlarında İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma bir gemi enkazı da nehir yatağında gün yüzüne çıktı.
Kuraklığın etkisiyle yıllardır su altında kalan çok sayıda tarihi kalıntının önümüzdeki süreçte de ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu durumun arkeolojik açıdan önemli fırsatlar sunduğunu ancak eserlerin korunmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Kuraklık Ulaşımı ve Günlük Hayatı Etkilemeye Devam Ediyor
Avrupa Birliği'nin Copernicus uydu programı tarafından yayımlanan yeni görüntüler, 2025 ve 2026 yıllarına ait aynı bölgenin karşılaştırmasını ortaya koydu. Görseller, Tuna Nehri'ndeki dramatik su kaybını açık biçimde gösterirken, birçok noktada kum adacıklarının su yüzüne çıktığı görüldü.
Düşen su seviyesi nedeniyle yük ve yolcu gemilerinin seferleri aksarken , Budapeşte'de nehir ulaşımına çeşitli kısıtlamalar getirildi. Yetkililer, düşük su seviyesinin ekonomik faaliyetleri de olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor.
Macaristan Kuraklık İçin Olağanüstü Hazırlık Başlattı
Macaristan'da Canlı Çevreden Sorumlu Bakan Gajdos Laszlo , kuraklık nedeniyle olağanüstü hazırlık durumu ilan edildiğini açıkladı. Bakan, ülkenin 84 su kıtlığı yönetim bölgesinin 66'sında kuraklık endeksinin yasal sınırın üzerine çıktığını belirterek, ülkenin yaklaşık dörtte üçünde ciddi su sıkıntısı yaşandığını ifade etti.
Meteoroloji tahminlerine göre önümüzdeki iki hafta boyunca yağış beklenmiyor . Başkent Budapeşte'de sıcaklıkların 39 dereceye kadar çıkacağı , serinlemenin ise ancak gelecek hafta sonuna doğru sınırlı şekilde hissedileceği öngörülüyor.
Kuraklığın etkileri yalnızca doğal yaşamı değil, ulaşımı, ekonomiyi ve kültürel mirası da doğrudan etkiliyor. Tuna Nehri'nde ortaya çıkan taş küre , iklim koşullarının beklenmedik şekilde tarihe açılan bir pencere oluşturabileceğini gösterirken, uzmanların yapacağı incelemeler bu gizemli buluntunun gerçek geçmişini ortaya çıkarması açısından büyük önem taşıyor.