İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında bulunduğu 400’den fazla sanığın yargılandığı İBB Davası’nı takip etmek üzere Silivri’ye giden Amor , AİHM kararını Türkiye’deki yargı bağımsızlığı tartışması açısından değerlendirdi.
Amor, yakın zamanda Akın Gürlek ile Türkiye’de yargının bağımsızlığı konusunda bir tartışma yaşadığını hatırlatarak, AİHM’in Kavala kararının bu tartışmaya çok net bir yanıt verdiğini söyledi. AP Türkiye Raportörü, Strasbourg’dan yapılan açıklamanın şimdiye kadar duyduğu “en sert açıklama” olduğunu ifade etti.
AİHM, Kavala’nın İkinci Başvurusunda Karar Verdi
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Daire, 2017 yılından bu yana cezaevinde bulunan iş insanı ve sivil toplum aktivisti Osman Kavala’nın ikinci başvurusunu karara bağladı. Mahkeme, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) birden fazla maddesini ihlal ettiğine hükmetti.
Kararda, işkence yasağı, özgürlük ve güvenlik hakkı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü, toplantı ve dernek kurma özgürlüğü ile haklara getirilecek kısıtlamaların sınırlandırılmasına ilişkin 18. madde bakımından ihlal tespit edildi.
AİHM’in Büyük Daire kararı, Kavala dosyasında daha önce verilen kararların ardından yeni bir hukuki değerlendirme ortaya koyması bakımından önem taşıyor.
Mahkeme, Türkiye’nin Birçok AİHS Maddesini İhlal Ettiğini Belirtti
AİHM Büyük Daire, Türkiye hakkında verdiği kararda AİHS’nin 3, 5, 6, 10, 11 ve 18. maddelerinin ihlal edildiğine hükmetti. Bu maddeler farklı temel hak ve özgürlükleri güvence altına alıyor.
Mahkemenin değerlendirmesinde Kavala’nın özgürlüğünden mahrum bırakılması, yargılama süreci ve kendisine yöneltilen uygulamalar ayrı başlıklar altında ele alındı. Kararda özellikle ifade özgürlüğü ile toplantı ve gösteri özgürlüğüne ilişkin tespitler öne çıktı.
Mahkeme ayrıca Gezi Parkı protestolarının barışçıl niteliğine vurgu yaptı. Bu kapsamda protestolarla bağlantılı olarak kullanılan hakların korunması gerektiğine dikkat çekildi.
AİHM, Anayasa Mahkemesi Başvurusunu Etkili Bulmadı
Kararın dikkat çeken bölümlerinden biri de Anayasa Mahkemesi’ne yapılan bireysel başvuruyla ilgili değerlendirme oldu. AİHM Büyük Daire, bu dosyada Anayasa Mahkemesi başvurusunun etkili bir iç hukuk yolu olmadığı sonucuna vardı.
Mahkeme, Kavala’nın Anayasa Mahkemesi’ndeki sürecin tamamlanmasını beklemeden AİHM’e başvurmuş olmasını da değerlendirdi. Kararda, Anayasa Mahkemesi’ndeki karar sürecinin uzaması nedeniyle Kavala’nın AİHM’e başvurmadan önce bu sürecin sonuçlanmasını beklemesinin gerekmediği belirtildi.
Bu değerlendirme, iç hukuk yollarının tüketilmesi konusunda AİHM’in dosyaya ilişkin yaklaşımını da ortaya koydu.
AİHM, Yerel Mahkemelerin Tutumunu Eleştirdi
AİHM kararında yerel mahkemelerin Kavala’nın özgürlüğünden mahrum bırakılmasıyla ilgili değerlendirmeleri de yer aldı. Mahkeme, yerel mahkemelerin “kötü niyetli olarak” Kavala’yı özgürlüğünden mahrum bıraktığı yönünde tespitte bulundu.
Kararın bu bölümü, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Türkiye’deki yargısal süreçlere ilişkin değerlendirmeleri açısından dikkat çekti.
AİHM ayrıca Gezi Parkı protestolarının barışçıl olduğunu vurgulayarak, olaylarla bağlantılı olarak düşünce özgürlüğü ile toplantı ve gösteri özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi.
Amor, AİHM Kararını Gürlek Tartışmasıyla Birlikte Değerlendirdi
AP Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor , AİHM kararının ardından yaptığı değerlendirmede, yakın zamanda Adalet Bakanlığı görevinde bulunan Akın Gürlek ile Türkiye’deki yargı bağımsızlığı konusunda bir tartışma yaşadığını hatırlattı.
Amor, AİHM’in Kavala kararını bu tartışmanın ardından ortaya çıkan önemli bir değerlendirme olarak nitelendirdi. AP Türkiye Raportörü, Strasbourg’dan yapılan açıklamanın Türkiye’de yargı bağımsızlığı konusundaki tartışmaya çok net bir cevap olduğunu savundu.
Amor, AİHM kararının, Türkiye’de yargının bağımsız olduğu yönündeki açıklamalarla çeliştiğini öne sürdü.
Amor, Strasbourg’dan Gelen Açıklamayı “En Sert” Olarak Nitelendirdi
Nacho Sanchez Amor, AİHM kararına ilişkin değerlendirmesinde ifadelerini daha da ileri taşıdı. AP Türkiye Raportörü, şimdiye kadar Strasbourg’dan duyduğu açıklamalar arasında bu kararın “en sert” açıklama olduğunu söyledi.
Amor’a göre AİHM’in kararı, Türkiye’de yargı bağımsızlığı konusunda yürütülen tartışmanın önemli başlıklarından biri haline geldi. AP Türkiye Raportörü, mahkemenin kararının Akın Gürlek’in Türkiye’de yargının bağımsız olduğu yönündeki açıklamalarını reddettiği görüşünü dile getirdi.
Bu değerlendirme, Kavala kararının yalnızca hukuki boyutuyla değil, Türkiye’deki yargı bağımsızlığı tartışması açısından da uluslararası düzeyde gündeme geldiğini gösterdi.
İBB Davası İçin Silivri’ye Giden Amor Kararı Değerlendirdi
Amor’un açıklamaları, İBB Davası’nı takip etmek amacıyla Silivri’ye yaptığı ziyaret sırasında geldi. AP Türkiye Raportörü, davayı izlemek ve tutuklu Ekrem İmamoğlu’nun eşi Dilek İmamoğlu ile görüşmek üzere Silivri’ye gitti.
400’den fazla sanığın yargılandığı İBB Davası’nın yanı sıra Türkiye’deki yargı süreçlerini takip eden Amor, Kavala kararını da bu gündem kapsamında değerlendirdi.
AİHM’in Büyük Daire kararı ile Amor’un açıklamalarının aynı dönemde gündeme gelmesi, Türkiye’de hukuk devleti, yargı bağımsızlığı ve temel haklar konusundaki tartışmaların uluslararası boyutunu yeniden öne çıkardı.
Kavala Kararı Yeni Bir Tartışmanın Kapısını Açtı
AİHM Büyük Daire’nin Osman Kavala’nın ikinci başvurusuna ilişkin kararı, Türkiye açısından önemli hukuki ve siyasi sonuçlar doğurabilecek değerlendirmeler içeriyor. Mahkemenin birden fazla AİHS maddesinin ihlal edildiğine hükmetmesi , kararın kapsamını genişletiyor.
AP Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor ise kararı özellikle yargı bağımsızlığı tartışması üzerinden değerlendirdi. Amor’un açıklamaları, AİHM kararının Avrupa Parlamentosu çevrelerinde nasıl yorumlandığını da ortaya koydu.
Sonuç olarak Kavala dosyasında verilen Büyük Daire kararı, hem temel hak ve özgürlükler hem de Türkiye’deki yargı süreçlerinin Avrupa kurumları tarafından değerlendirilmesi açısından yeni bir döneme işaret ediyor. Kararın ardından gözler, Türkiye’nin AİHM’in tespitlerine yönelik atacağı adımlara ve Avrupa kurumlarıyla ilişkilerde oluşacak yeni tabloya çevrildi.