Emeklilikte Adalet Derneği tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında siyasilerle görüşmeler gerçekleştirilirken, şu ana kadar ortaya çıkmış resmi bir kanun teklifi veya düzenleme taslağı bulunmuyor.
Kademeli Emeklilik İçin Henüz Resmi Taslak Hazırlanmadı
Kademeli emeklilik konusunda kamuoyundaki beklenti devam ederken, Emeklilikte Adalet Derneği çalışmalarını sürdürüyor. Dernek yöneticileri, farklı siyasi parti temsilcileriyle görüşerek taleplerini aktarıyor ve emeklilik sistemi konusunda bilgi alışverişinde bulunuyor.
Ancak mevcut durumda kademeli emeklilik için hazırlanmış resmi bir düzenleme veya kesinleşmiş bir yasa taslağı bulunmuyor. Bu nedenle gündeme gelen yaş ve prim şartları, şu aşamada yürürlükteki emeklilik koşullarının yerine geçmiyor.
EYT Kapsamındaki Sigortalılarda Yaş Şartı Uygulanmıyor
8 Eylül 1999 ve öncesinde SGK girişi bulunanlar , yürürlükteki EYT düzenlemesi kapsamında değerlendiriliyor. Bu gruptaki sigortalılar için emeklilikte yaş şartı aranmazken, sigortalılık süresi ve prim günü şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.
Kadınlarda 20 yıl , erkeklerde ise 25 yıl sigortalılık süresi bulunması gerekiyor. Prim gün sayısı ise sigorta başlangıç tarihine ve diğer şartlara göre 5000 ile 5975 gün arasında değişiyor.
Yaş şartını tamamladığı halde yeterli prim gününe ulaşamayan sigortalılar için de belirli koşullarda 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim üzerinden kısmi emeklilik imkanı bulunuyor.
9 Eylül 1999 Sonrası İçin Yaş Şartı Devreye Giriyor
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında SGK girişi bulunanlar , EYT kapsamındaki sigortalılardan farklı şartlara tabi tutuluyor. Bu dönemde sigorta başlangıcı olan kadınlarda 58 yaş ve 7000 prim günü , erkeklerde ise 60 yaş ve 7000 prim günü şartı uygulanıyor.
Alternatif olarak kadın ve erkek sigortalılar için 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim günü üzerinden de emeklilik imkanı bulunuyor. Ancak bu seçenekte de yaş şartı uygulanmaya devam ediyor.
Bu nedenle 8 Eylül ile 9 Eylül 1999 tarihleri arasındaki yalnızca bir günlük fark , bazı sigortalılar açısından emeklilik tarihinde çok uzun süreli farklılıklara yol açabiliyor.
Bir Günlük Fark Emeklilik Süresini 17-20 Yıl Uzatabiliyor
Kademeli emeklilik talebinin temel gerekçelerinden biri, 8 Eylül 1999 öncesi ve sonrası sigorta girişleri arasındaki büyük emeklilik farkı olarak gösteriliyor.
8 Eylül 1999 tarihinde SGK girişi bulunan bir kişi EYT kapsamında yaş şartından muaf tutulabilirken, 9 Eylül 1999 tarihinde işe başlayan bir kişi mevcut sistemde yaş şartına tabi oluyor. Bu durum, bazı çalışanların emeklilik tarihleri arasında 17 ila 20 yıla varan farklar oluşmasına neden olabiliyor.
Emeklilikte Adalet Derneği, söz konusu farkın çalışanlar açısından ciddi bir adaletsizlik oluşturduğunu savunuyor. Dernek, sigorta başlangıç tarihleri arasındaki geçişin daha kademeli hale getirilmesini talep ediyor.
2000-2008 Arası İçin Kademeli Yaş Talep Ediliyor
Emeklilikte Adalet Derneği tarafından gündeme getirilen modelde, emeklilik yaşının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli şekilde belirlenmesi isteniyor.
Bu kapsamda 1999 ve 2000 girişli kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6400 prim günü şartı talep ediliyor. 2001 yılında sigorta girişi bulunanlarda yaş şartının kadınlarda 44, erkeklerde 46 olması ve prim gününün 6475 gün olarak uygulanması öneriliyor.
2002 girişliler için kadınlarda 45 , erkeklerde 47 yaş ve 6550 prim günü talep edilirken, 2003 girişliler için kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6625 gün şartı öne çıkıyor.
Sigorta Başlangıcına Göre Yaş ve Prim Şartı Değişiyor
Derneğin talep ettiği kademeli modelde 2004 yılında sigorta girişi bulunan kadınların 47 , erkeklerin ise 49 yaşında emekli olması ve 6700 prim gününü tamamlaması isteniyor.
2005 girişliler için kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş ve 6775 prim günü şartı talep ediliyor. 2006 girişlilerde yaş şartı kadınlar için 49, erkekler için 51 olarak belirtilirken prim gününün 6850 olması öngörülüyor.
2007 yılında sigorta girişi bulunanlar için kadınlarda 50 , erkeklerde 52 yaş ve 6925 prim günü talep edilirken, 2008 girişliler için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7000 prim günü şartı gündeme getiriliyor.
2008 Sonrası Sigortalılarda Emeklilik Yaşı Kademeli Artıyor
1 Mayıs 2008 ve sonrasında SGK girişi bulunanlar için mevcut sistemde kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşından başlayan emeklilik şartları uygulanıyor. Bu grupta gerekli prim günü ise 7200 gün olarak belirleniyor.
Emeklilik yaşı, sigorta başlangıç tarihine göre kademeli biçimde yükselerek 65 yaşa kadar çıkabiliyor. Dolayısıyla 2008 sonrası sigortalılar da emeklilik sistemindeki yaş ve prim şartlarını yakından takip ediyor.
Bu gruptaki çalışanlar açısından kademeli emeklilik tartışmasının nasıl şekilleneceği ise yapılması muhtemel yeni düzenlemelere bağlı olacak.
Kademeli Emeklilik Çıkacak mı?
Kademeli emeklilik konusunda şu anda kesinleşmiş bir yasa veya yürürlüğe girmiş yeni bir düzenleme bulunmuyor. Emeklilikte Adalet Derneği'nin siyasi temasları ve talepleri devam ederken, resmi makamlar tarafından kabul edilmiş bir taslak henüz ortaya çıkmış değil.
Bu nedenle sosyal medyada veya çeşitli platformlarda paylaşılan yaş ve prim tablolarının mevcut emeklilik şartları olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Söz konusu rakamlar, ağırlıklı olarak kademeli emeklilik talebini ve derneğin önerdiği modeli ortaya koyuyor.
Milyonlarca çalışanın beklediği düzenlemenin hayata geçip geçmeyeceği, ilerleyen dönemde Meclis'e sunulacak olası kanun teklifleri ve hükümetin atacağı adımlarla netleşecek. Şimdilik gündemde olan model, emeklilik yaşındaki sert geçişlerin azaltılması ve sigorta başlangıç tarihine göre daha kademeli bir sistem oluşturulması talebine dayanıyor.
