İhracatçılara yönelik desteklerin de artırılacağını belirten Bolat, 2027 yılında mal ve hizmet ihracatına ayrılacak kaynağın 65 milyar lira olacağını bildirdi. Açıklamada Türkiye'nin ihracat rakamlarından dış ticaret politikalarına, esnaf desteklerinden gümrük düzenlemelerine kadar birçok önemli başlık yer aldı.
Bakan Bolat Esnaf ve Sanatkarlara Sağlanan Desteği Açıkladı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçelerine ilişkin sunum yaptı. Sunumunda Türkiye'nin ticaret politikaları, ihracat hedefleri ve esnaf destekleri hakkında bilgi veren Bolat, son 24 yılda esnaf ve sanatkarlara sağlanan finansman desteğinin boyutunu açıkladı.
Bolat'ın verdiği bilgilere göre, 2002 yılından bu yana esnaf ve sanatkarlara toplam 907,8 milyar lira hazine sübvansiyonlu kredi sağlandı. Söz konusu desteklerin esnafın finansmana erişimini kolaylaştırmayı ve ekonomik faaliyetlerini sürdürmesini amaçladığı belirtildi.
Bakan Bolat, esnaf ve KOBİ'lerin güçlendirilmesinin Bakanlığın öncelikli çalışma alanları arasında bulunduğunu ifade etti. Yerli üretimin korunması, ticaretin geliştirilmesi ve tüketicilerin haklarının gözetilmesi için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
2027 Yılında İhracat Destekleri İçin 65 Milyar Lira Ayrılacak
Bakan Bolat, ihracatçı firmalara yönelik desteklerin önümüzdeki dönemde artırılacağını açıkladı. 2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için 65 milyar liralık kaynak ayrılacağını belirten Bolat, firmaların uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmayı hedeflediklerini söyledi.
Türkiye'nin 114 ülkede bulunan 167 merkezde görev yapan 220 ticaret müşaviri ve ataşesiyle ihracatçı firmalara destek verdiğini aktaran Bolat, yurt dışındaki şirketlerin tanıtım, pazarlama ve markalaşma çalışmalarına da katkı sağlandığını ifade etti.
2025 yılında 22 bin 686 mal ihracatçısına 23,5 milyar lira destek sağlandığını hatırlatan Bolat, 2026 yılında bu alandaki kaynak miktarının 32,8 milyar liraya çıkarıldığını bildirdi. Mevcut durumda 15 bin 914 firmaya toplam 21,2 milyar liralık destek verildiğini açıkladı.
Türkiye'nin Mal ve Hizmet İhracatında Rekor Seviyelere Ulaşıldı
Türkiye'nin son yıllardaki ihracat performansına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bolat, mal ve hizmet ihracatında önemli artışlar yaşandığını belirtti. 2002 yılında 36 milyar dolar olan mal ihracatının 2025 yılında 273,2 milyar dolara yükseldiğini kaydetti.
Hizmet ihracatının da aynı dönemde önemli ölçüde arttığını ifade eden Bolat, 2002 yılında 14 milyar dolar seviyesinde bulunan hizmet ihracatının 2025 yılında 124,9 milyar dolara ulaştığını söyledi. Böylece hizmet ticaretinde 63 milyar dolarlık fazla elde edildiğini ve cari işlemler dengesine önemli katkı sağlandığını vurguladı.
Bolat, ekim ayında yıllıklandırılmış mal ihracatının 285,6 milyar dolara yükseldiğini ve tüm zamanların rekorunun kırıldığını açıkladı. Ayrıca 2026 yılının başında açıklanan 410 milyar dolarlık toplam mal ve hizmet ihracatı hedefinin ekim ayı itibarıyla 413 milyar dolarla aşıldığını bildirdi.
İhracatçılara Sağlanan Finansman Desteği Artırıldı
İhracatçıların finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla farklı kurumlar üzerinden destek sağlandığını belirten Bolat, Türk Eximbank ve Merkez Bankası kaynaklı reeskont kredilerinin önemine dikkat çekti.
Türk Eximbank'ın geçen yıl 54,3 milyar dolar finansman desteği sağladığını aktaran Bolat, bu yıl söz konusu tutarın 59 milyar doları aşmasının beklendiğini söyledi. Türk Ticaret Bankası'nın ise 2025 yılında 76,3 milyar lira olan finansman desteğini yıl sonuna kadar 110 milyar liraya çıkarmasının hedeflendiğini belirtti.
İhracatı Geliştirme AŞ'nin özellikle KOBİ'lere yönelik çalışmalarına da değinen Bolat, bugüne kadar 297,7 milyar liralık kefalet sağlandığını ve bu sayede 340,4 milyar liralık kredi kullanımının mümkün hale geldiğini ifade etti.
Merkez Bankası kaynaklarıyla son 22 ayda ihracatçılara toplam 1,9 trilyon lira reeskont kredisi kullandırıldığını belirten Bolat, yaklaşık 541 milyar liralık faiz sübvansiyonu sağlandığını da açıkladı.
Yerli Üretimi Korumak İçin Yeni Ticaret Tedbirleri Uygulanıyor
Bakan Bolat, yerli ve milli üretimin haksız ithalata karşı korunması amacıyla çeşitli dış ticaret tedbirlerinin uygulandığını söyledi. Dampingli ve sübvansiyonlu ithalatın yerli üreticiler üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek için yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi.
Bu kapsamda 155 adet dampinge ve sübvansiyona karşı tedbirin uygulandığını belirten Bolat, önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı 118 tedbirin yürürlükte olduğunu açıkladı. Ayrıca 192 ürün grubunda gözetim uygulaması bulunduğunu, 10 ürün grubunda korunma tedbirlerinin uygulandığını ve 4 bin 618 üründe ilave gümrük vergisi alındığını bildirdi.
Bolat, ithalatta uygunsuz ürünlerin denetlenmesi için yapay zeka teknolojilerinden yararlanıldığını da belirtti. 2025 yılında Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi'nin (TAREKS) kapsamlı şekilde yenilendiğini ve denetimlerin etkinliğinin artırıldığını ifade etti.
Türkiye'nin Avrupa Birliği ile Ticaret Görüşmeleri Sürüyor
Türkiye'nin uluslararası ticaret ilişkilerine de değinen Bolat, serbest ticaret anlaşmalarıyla yeni pazarlara ulaşılması için çalışmaların devam ettiğini söyledi. Türkiye'nin yürürlükte bulunan serbest ticaret anlaşması sayısının 25'e, tercihli ticaret anlaşması sayısının ise 7'ye ulaştığını belirtti.
İngiltere ile yürürlükte bulunan serbest ticaret anlaşmasının hizmetler sektörünü de kapsayacak şekilde genişletilmesi için müzakerelerin sürdüğünü aktaran Bolat, Kanada ile modern ve kapsamlı bir serbest ticaret anlaşması yapılması amacıyla görüşmelerin ay sonunda Türkiye'de başlayacağını bildirdi.
Avrupa Birliği ile 30 yıldır devam eden Gümrük Birliği'nin genişletilmesine yönelik görüşmelerin de sürdüğünü kaydeden Bolat, Türkiye'nin çelik kotaları konusunda önemli bir kazanım elde ettiğini ifade etti. AB'nin çelik kotalarını yarı yarıya azaltmasına rağmen Türkiye'nin kota payının yüzde 70'ten fazlasını korumayı başardığını söyledi.
İsrail ile Ticaretin Durdurulması Kararı Sürdürülüyor
Bakan Bolat, Türkiye'nin İsrail ile ticaret politikası hakkında da açıklamalarda bulundu. İsrail ile ticaretin 2 Mayıs 2024 tarihinden itibaren gümrükler, limanlar ve serbest bölgeler açısından tamamen durdurulduğunu belirten Bolat, kararın aynı hassasiyetle sürdürüldüğünü ifade etti.
Filistin hükümetinin acil ihtiyaçları doğrultusunda talep edilen ürünler için özel bir mekanizma oluşturulduğunu aktaran Bolat, bu mekanizmanın her ay Türk ve Filistin tarafının onayıyla kontrollü şekilde işletildiğini söyledi.
Ayrıca Türk bayraklı gemilerin İsrail limanlarına gitmesinin ve İsrail bayraklı gemilerin Türkiye'deki kıyı tesislerine girişinin yasaklandığını belirten Bolat, kurallara aykırı hareket edilmesi durumunda hukuki süreçlerin başlatılacağını bildirdi.
Esnaf ve Tüketicilere Yönelik Denetimler Artırıldı
İç ticarette yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Bolat, otomotiv, emlak, gıda, market ve kuyum sektörlerinde fahiş fiyat ve stokçuluğun önlenmesi amacıyla denetimlerin sürdüğünü söyledi.
Bu yıl ülke genelinde 401 bin 500 işletme ve 48 milyondan fazla ürünün denetlendiğini açıklayan Bolat, iç ticaret denetimleri kapsamında 878 milyon lira, tüketicinin korunması kapsamında ise 2,1 milyar lira para cezası uygulandığını bildirdi. Böylece toplam ceza tutarının yaklaşık 3 milyar liraya ulaştığını belirtti.
Bolat ayrıca yenilenmiş ürün sistemi sayesinde 1,8 milyon kullanılmış elektronik ürünün ekonomiye kazandırıldığını ifade etti. Yiyecek ve içecek sektöründe kuver adı altında alınan ücretlere son verildiğini de hatırlattı.
Ticaret Bakanlığının 2027 Yılı Bütçesi 104,2 Milyar Lira Oldu
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki sunumunda Bakanlığın gelecek yılki bütçesine ilişkin rakamları da paylaşan Bolat, Ticaret Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin 104 milyar 287 milyon 271 bin lira olarak belirlendiğini açıkladı.
Bu bütçenin 30 milyar 393 milyon 103 bin lirasının personel giderlerine, 3 milyar 345 milyon 560 bin lirasının sosyal güvenlik devlet primi giderlerine, 3 milyar 82 milyon 506 bin lirasının mal ve hizmet alımlarına ayrıldığını belirtti.
Mal ve hizmet ihracatını desteklemek amacıyla cari transferlere ayrılan kaynağın ise 65 milyar 623 milyon 137 bin lira olduğunu kaydetti.
Bakan Bolat'ın açıkladığı veriler, 2027 yılında ihracatçıların desteklenmesi, esnaf ve KOBİ'lerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması ve yerli üretimin korunmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığını ortaya koydu. Son 24 yılda esnaf ve sanatkarlara sağlanan 907,8 milyar liralık kredi desteği ile gelecek yıl ihracata ayrılması planlanan 65 milyar liralık kaynak, Bakanlığın yeni dönem ticaret politikalarının öne çıkan başlıkları oldu.
