Antalya ve İstanbul hallerinde incelenen 10 ürünün fiyatları son 1 yılda ortalama yüzde 93-97 oranında arttı . İstanbul’da geçen yıl 383-508 lira arasında değişen sepet fiyatı bu yıl 576-999 liraya yükselirken, Antalya’da sepet fiyatları 243-462 liradan 443-890 liraya çıktı. Tüketici cephesi, üretici fiyatlarının çok ötesinde zamlarla karşılaştı.
Üretici Fiyatları Artışı Hal Fiyatlarının Gerisinde Kaldı
Aynı dönemde üretici eline geçen fiyat artışı sadece yüzde 36.09 olarak gerçekleşti. Hal fiyatlarındaki artış ile üretici fiyatı arasındaki makas, fiyat artışlarının sadece arz-talep dengesinden kaynaklanmadığını ortaya koydu. Geçen yıl yaşanan kuraklık ve don felaketi ile bu yılki iyi hava koşulları arasındaki fark da, fiyatlardaki çelişkiyi artırdı.
Domates Fiyatı Rekor Kırdı
Kokteyl domates, fiyat artışında zirveye oturdu. Antalya halinde geçen yıl 15-38 lira arasında olan ürün, bu yıl 100-220 liraya yükseldi. İstanbul’da fiyatlar 60-80 liradan 160-215 liraya çıktı. Normal domates fiyatları da Antalya’da yüzde 300 artarken, İstanbul’da yüzde 210 seviyesinde arttı. Domates fiyatlarındaki artış, tüketiciyi en çok zorlayan gelişme oldu.
Biber ve Limon Fiyatları Yükseldi
Sivri biber İstanbul’da geçen yıl 45-55 lira arasında satılırken, bu yıl fiyat 80-145 liraya çıktı ve yüzde 164 artış yaşandı . Antalya’daki biber fiyatları ise 30-50 liradan 60-110 liraya yükseldi. Limon, brokoli ve ıspanak gibi diğer ürünlerde de fiyat artışları dikkat çekiyor. Taze sebze ve meyvede genel bir maliyet baskısı söz konusu.
Patates ve Soğan Fiyatı Geriledi
Fiyatları uzun süre tartışılan patates ve soğan ise bu yıl düşüş gösterdi. Antalya’da patates 15-23 liradan 10-20 liraya gerilerken, İstanbul’da 17-23 liradan 17-29 liraya yükseldi. Soğan fiyatlarında da benzer bir gerileme yaşandı. Bu durum, üretim fazlasının fiyatlara etkisini gösteriyor.
Kapanış: Son bir yıllık veriler, sebze ve meyvede hal fiyatları ile üretici fiyatları arasındaki uçurumu net şekilde ortaya koyuyor. Artan maliyetler, tüketiciye doğrudan yansırken, üretici kazancı ise sınırlı kaldı. Gıda fiyatlarındaki bu makas, ekonomik dinamiklerin ve spekülatif etkenlerin birlikte işlediğini gösteriyor.