Trafik kazaları yalnızca anlık bir olay değildir; çoğu zaman kazadan sonra başlayan hukuki ve ekonomik süreç, mağdurlar için uzun süreli bir etki yaratır. Bir araç hasar görebilir, kişi yaralanabilir, çalışma gücü azalabilir veya yaşam düzeni tamamen değişebilir. Hukuk düzeni bu zararları görmezden gelmez ve kazada kusuru olmayan ya da tam kusurlu olmayan kişilere trafik kazası tazminatı talep etme hakkı tanır.
Trafik kazasından doğan zararlar, sigorta hukuku ve haksız fiil sorumluluğu çerçevesinde değerlendirilir. Bu süreç yalnızca sigorta şirketine başvuru ile sınırlı değildir; kusurlu sürücüye, araç işletenine ve bazı durumlarda işverene kadar uzanan bir sorumluluk zinciri söz konusu olabilir. Bu nedenle dosyaların önemli bir kısmı bir Ankara avukat rehberliğinde yürütülmektedir.
Trafik Kazası Tazminatı Hangi Zararları Kapsar?
Trafik kazası sonrası doğan zararlar tek bir başlık altında toplanmaz. Her zarar kalemi ayrı değerlendirilir:
Araçtaki maddi hasar
Araç değer kaybı
Araç mahrumiyet bedeli
Tedavi giderleri
Kazanç kaybı
Sürekli iş göremezlik zararı
Bakıcı giderleri
Manevi tazminat
Bir kazada birden fazla zarar kalemi aynı anda doğabilir.
Trafik Kazasında Kusur Oranı Neden Bu Kadar Önemli?
Kusur oranı, tazminatın yönünü ve miktarını belirler. Tam kusurlu olan taraf talepte bulunamaz. Kısmi kusur halinde ise oranlama yapılır. Bu nedenle kusur tespiti dosyanın temelidir.
“Kusur oranı düşük görünse de tazminatı gerçekten etkiliyor mu?”
“Evet. Yüzde 20 kusur ile yüzde 40 kusur arasında ciddi fark olur. Bu oranlar alınabilecek miktarı doğrudan etkiler.”
Sigorta Şirketi Ödeme Yapmak Zorunda mı?
Zorunlu trafik sigortası, kazada kusurlu sürücünün üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına alır. Ancak sigorta şirketi yalnızca poliçe limiti kadar sorumludur. Zarar limiti aşarsa kalan kısım kusurlu kişiden talep edilebilir.
“Sigorta ödeme yaptıysa dava açılamaz mı?”
“Açılabilir. Sigorta limiti zararı karşılamaya yetmiyorsa kalan kısım için ayrıca talepte bulunulabilir.”
Yaralanmalı Kazalarda Hangi Tazminatlar Talep Edilir?
Yaralanmalı kazalarda zarar kalemleri daha kapsamlıdır:
Tedavi giderleri
Geçici iş göremezlik süresi
Kalıcı iş gücü kaybı
Bakıcı ihtiyacı
Manevi zarar
Bu zararların her biri ayrı hesaplanır.
Kalıcı Sakatlık Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kalıcı iş göremezlik oranı sağlık kurulları tarafından belirlenir. Hesaplama yapılırken kişinin yaşı, mesleği ve gelir düzeyi dikkate alınır.
“Maluliyet oranı düşükse tazminat da çok mu düşer?”
“Oran düştükçe miktar azalır ama tamamen ortadan kalkmaz. Her oran ekonomik karşılık doğurur.”
Araç Hasarı Onarıldıktan Sonra Tazminat Süreci Biter mi?
Hayır. Araç tamir edilse bile değer kaybı ve mahrumiyet zararları devam eder.
“Aracım düzeldi ama yine de talep edebilir miyim?”
“Evet. Onarım yalnızca fiziksel hasarı giderir. Piyasa değeri düşüşü ve kullanım kaybı ayrı zarar kalemleridir.”
Manevi Tazminat Ne Zaman Gündeme Gelir?
Ağır yaralanma, kalıcı izler, psikolojik travmalar manevi tazminat kapsamına girer.
“Bu hesap nasıl yapılıyor?”
“Manevi tazminat matematiksel tabloya bağlı değildir. Olayın etkisi ve mağdurun durumu dikkate alınır.”
Ölümle Sonuçlanan Kazalarda Kimler Tazminat Alabilir?
Destekten yoksun kalan aile bireyleri maddi ve manevi tazminat talep edebilir.
“Çalışmayan eş de talepte bulunabilir mi?”
“Evet. Destek yalnızca maaş değildir; yaşam katkısı da destek sayılır.”
Araç Değer Kaybı Trafik Kazası Tazminatı İçinde midir?
Evet, ancak ayrı talep edilmesi gerekir.
“Sigorta bunu otomatik öder mi?”
“Hayır. Değer kaybı ayrıca talep edilmezse ödeme yapılmaz.”
Trafik Kazası Tazminatı Süreci Ne Kadar Sürer?
Süre dosyanın niteliğine göre değişir. Belgeler eksiksizse süreç hızlanır. Kusur itirazı veya teknik inceleme gereken dosyalarda süre uzayabilir.
Tahkim mi Mahkeme mi?
Sigorta Tahkim Komisyonu genellikle daha hızlı sonuç verir. Ancak bazı dosyalar doğrudan dava konusu olabilir.
“Hangisi daha avantajlı?”
“Dosyanın durumuna göre değişir. Her başvuru yolu aynı dosyada uygun olmayabilir.”
Deliller Neden Kritik?
Trafik kazası dosyalarında her zarar kalemi delille desteklenmelidir:
Kaza tespit tutanağı
Eksper raporları
Sağlık raporları
Servis kayıtları
Tanık beyanları
“Delil yoksa dava kaybedilir mi?”
“Delil ne kadar zayıfsa sonuç da o kadar riskli olur.”
Tazminat Dosyalarında En Çok Yapılan Hatalar
Sadece hasar ödemesine odaklanmak
Kusur oranını incelememek
Değer kaybını talep etmemek
Süreleri kaçırmak
Bu hatalar hak kaybına yol açar.
Trafik Kazası Sonrası İlk Yapılması Gerekenler
Olay yerinin fotoğraflanması
Tutanağın doğru doldurulması
Sağlık kontrollerinin yapılması
Belgelerin saklanması
Bu adımlar dosyanın temelini oluşturur.
Trafik Kazası Tazminatında Zaman Aşımı
Bu tür talepler belirli sürelerle sınırlıdır. Gecikme hak kaybına yol açabilir.
Ankara’da Trafik Kazası Dosyaları
Ankara’da yoğun trafik nedeniyle kazalar sık görülür. Servis süreleri, sağlık raporları ve kusur itirazları dosyanın seyrini etkileyebilir.
Örnek Trafik Kazası Tazminat Senaryosu
Bir örnek üzerinden ilerleyelim. Ankara’da meydana gelen bir kazada sürücü kırmızı ışık ihlali yapan başka bir araçla çarpışıyor. Kusur dağılımı yüzde 100 karşı tarafta. Araçta ağır maddi hasar oluşuyor, sürücü ise omuz ve boyun bölgesinden yaralanıyor.
Bu durumda ortaya çıkan zarar kalemleri şunlar olabilir:
Araç onarım bedeli
Araç değer kaybı
Araç mahrumiyet bedeli
Tedavi giderleri
Geçici iş göremezlik süresi
Kalıcı sakatlık oluşmuşsa sürekli iş göremezlik tazminatı
Manevi tazminat
Görüldüğü gibi tek bir kazadan birden fazla tazminat hakkı doğabilir. Çoğu kişi yalnızca araç hasarına odaklanırken asıl büyük kalemler gözden kaçabilir.
Örnek Hesaplama Mantığı Nasıl İlerler?
Kalıcı iş gücü kaybı olan bir dosyada hesaplama şu şekilde yapılır:
Kişinin yaşı
Aylık geliri
Maluliyet oranı
Aktif çalışma süresi
Yaşam beklentisi
Bu veriler aktüerya hesaplamasına girer. Amaç, kazadan sonra kişinin gelecekte kaybedeceği kazancı belirlemektir.
“Aynı sakatlık oranına sahip iki kişi aynı tazminatı mı alır?”
“Hayır. Gelir düzeyi ve yaş farklıysa sonuç da farklı çıkar.”
Kusur Oranına İtiraz Edilirse Ne Olur?
Kusur oranı hatalıysa itiraz mümkündür. Dosya yeniden değerlendirmeye alınabilir veya bilirkişi incelemesi yapılabilir.
“Kusur oranı değişirse ödeme de değişir mi?”
“Evet. Kusur oranı doğrudan tazminatın miktarını belirler.”
Trafik Kazasında Çalışamama Süresi Neden Önemlidir?
Kazadan sonra kişi bir süre çalışamayabilir. Bu dönem boyunca gelir kaybı oluşur. Bu zarar, SGK rapor süresi ve belgeler üzerinden hesaplanır.
“İş yerim maaş ödediyse yine de talep edilir mi?”
“Evet. Bu durum dosyada ayrıca değerlendirilir.”
Araç Mahrumiyet Bedeli Hesaplanırken Neler Dikkate Alınır?
Aracın serviste kaldığı süre
Araç segmenti
Günlük kullanım değeri
Onarım süresinin makullüğü
“Sigorta her gün için ödeme yapar mı?”
“Makul süre esas alınır. Gereksiz gecikmeler kapsam dışı kalabilir.”
Manevi Tazminatın Rolü
Trafik kazası yalnızca fiziksel değil, psikolojik etkiler de yaratabilir. Kişinin yaşadığı korku, travma, yaşam kalitesi kaybı manevi tazminat kapsamında değerlendirilir.
“Manevi tazminatın sınırı var mı?”
“Somut olayın etkisine göre belirlenir. Sabit bir tablo yoktur.”
Ölümle Sonuçlanan Kazalarda Hesaplama Nasıl Yapılır?
Bu durumda destekten yoksun kalma tazminatı gündeme gelir. Ölen kişinin ailesine sağladığı ekonomik katkı hesaplanır.
“Ev hanımı için destek hesabı yapılır mı?”
“Evet. Destek sadece maaş değildir; ev içi katkı da değerlendirilir.”
Trafik Kazası Dosyalarında Bilirkişinin Rolü
Mahkemeler çoğu zaman bilirkişi incelemesi yaptırır. Trafik uzmanları, hekimler ve aktüerler dosyayı teknik açıdan inceler.
“Bilirkişi raporu bağlayıcı mı?”
“Mahkeme için önemli bir teknik dayanak oluşturur.”
Sigorta Şirketi Eksik Ödeme Yaparsa
Eksik ödeme yapılması durumunda itiraz edilebilir, tahkime gidilebilir veya dava açılabilir.
“İlk ödeme alındıysa dosya kapanmış mı olur?”
“Hayır. Eksik ödeme varsa kalan kısım talep edilebilir.”
Trafik Kazası Tazminatı Dosyalarında Sürecin Sağlıklı Yürümesi İçin
Belgelerin saklanması
Sağlık raporlarının düzenli alınması
Servis kayıtlarının korunması
Kusur oranının incelenmesi
Bu unsurlar dosyanın gücünü belirler.
Av. Handan Sayan Özgül Hakkında
Av. Handan Sayan Özgül’ün çalışma alanı ağırlıklı olarak tazminat hukukudur. Türkiye’de özellikle Ankara, İstanbul, İzmir ve diğer büyük şehirlerde meydana gelen trafik kazaları sonrasında ortaya çıkan zararların tespiti, kusur değerlendirmesi ve maddi ile manevi tazminat taleplerine ilişkin süreçlerde görev almaktadır. Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkemeler nezdinde yürütülen dosyalarda teknik inceleme ve hesaplama gerektiren aşamalarda yer almakta; mağdurların hak arama süreçlerinin hukuki çerçevede ilerlemesine katkı sağlamaktadır.
Araç değer kaybı, trafik kazası tazminatı ve hasar farkı gibi teknik değerlendirme gerektiren dosyalarda güncel içtihatları ve uygulamaları takip ederek, her dosyanın kendi somut koşulları içinde ele alınması gerektiğini esas almaktadır. Trafik kazası tazminatı süreci, kazanın ardından ortaya çıkan gerçek zararların karşılanmasını amaçlayan bir hukuki mekanizma olup; belgeli ve teknik şekilde yürütülen başvurularda zarar kalemleri ayrı ayrı değerlendirilerek talep edilebilmektedir.