Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in açıklamalarıyla gündeme gelen yeni modelde, farklı kanallardan sağlanan sosyal desteklerin daha bütüncül bir sistem altında toplanması hedefleniyor. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) adı verilen modelle ihtiyaç sahibi hanelerin daha kapsamlı şekilde belirlenmesi ve desteklerin daha etkin biçimde ulaştırılması amaçlanıyor.
Sosyal Yardımlar Tek Sistemde Toplanacak
Yeni model kapsamında sosyal yardımların GETAD çatısı altında bütünleştirilmesi planlanıyor. Böylece farklı sosyal destek mekanizmalarının daha koordineli çalışması ve ihtiyaç sahiplerinin desteklere daha kolay erişebilmesi hedefleniyor.
Modelin merkezinde ailelerin sosyoekonomik durumlarının daha ayrıntılı değerlendirilmesi bulunuyor. Devlet tarafından sağlanan yardımların gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması ve kaynakların daha etkin kullanılması amaçlanıyor.
Asgari Gelir Düzeyi Güvence Altına Alınacak
GETAD modelinin öne çıkan hedeflerinden biri, ailelerin belirli bir asgari gelir seviyesine ulaşmasının devlet güvencesi altına alınması olarak açıklanıyor.
Bakan Şimşek, ekonomi programının sonuçlarının görülmeye başladığını ve ortaya çıkan refah artışının toplumun farklı kesimlerine adil şekilde yansıtılmasının hedeflendiğini belirtti. Bu kapsamda sosyal desteklerin ekonomik politikalarla birlikte ele alınması planlanıyor.
Sosyal Desteklerin Bütçedeki Payı Artıyor
Sosyal yardımlara ayrılan kaynakların yıllar içinde önemli ölçüde arttığı belirtildi. Verilen bilgilere göre 2002 yılında bütçeden sosyal desteklere ayrılan pay yüzde 1,3 seviyesindeyken , bu oranın 2026 yılında yüzde 4,8’e ulaşması öngörülüyor.
Söz konusu artışın, devletin sosyal destek mekanizmalarına ayırdığı kaynağın genişlediğini gösterdiği ifade edildi. Yeni sistemle birlikte bu kaynakların daha hedefli ve ihtiyaç odaklı kullanılması amaçlanıyor.
İhtiyaç Sahipleri Yeni Sistemle Belirlenecek
Yeni modelde geleneksel muhtaçlık tespit yöntemlerinin değiştirilmesi planlanıyor. Bunun yerine kişilerin ve hanelerin ekonomik ve sosyal koşullarını daha ayrıntılı biçimde değerlendiren Sosyal Ekonomik Risk Bilgi Sistemi (SERBİS) kullanılacak.
SERBİS aracılığıyla başvuru yapan ailelerin yalnızca mevcut gelir durumlarının değil, farklı sosyoekonomik göstergelerinin de değerlendirilmesi hedefleniyor. Böylece desteklerin daha doğru kişilere yönlendirilmesi amaçlanıyor.
Yapay Zeka Destekli Değerlendirme Yapılacak
Yeni sistemde teknolojik altyapının da önemli bir rol üstlenmesi planlanıyor. Başvuruların değerlendirilmesi sırasında yapay zeka destekli altyapılardan yararlanılması hedefleniyor.
Bu sistem sayesinde ailelerin risk ve ihtiyaç durumlarının daha hassas biçimde analiz edilmesi amaçlanıyor. Böylece sosyal yardım başvurularında değerlendirme süreçlerinin daha hızlı ve kapsamlı hale getirilmesi planlanıyor.
Haneler Sahada Da İncelenecek
Sadece dijital değerlendirmeyle sınırlı kalmayacak sistem kapsamında sahadaki çalışmaların da güçlendirilmesi planlanıyor. Bu amaçla bir İzleme Merkezi kurulması öngörülüyor.
Merkez üzerinden yardıma uygun görülen hanelere yapılacak fiziksel ziyaretlerin uzmanlar tarafından planlanması ve takip edilmesi hedefleniyor. Böylece sosyal yardım sürecinin daha düzenli, şeffaf ve denetlenebilir şekilde yürütülmesi amaçlanıyor.
Vatandaş Desteklerini Telefonda Takip Edecek
Yeni modelin dikkat çeken bir diğer yönünü ise dijital takip sistemi oluşturuyor. GETAD'ın, Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi'ne entegre edilmesi planlanan yeni altyapıyla vatandaşların aldıkları destekleri daha kolay takip edebilmesi hedefleniyor.
Geliştirilecek mobil uygulama üzerinden vatandaşların hak ettikleri destek tutarlarını, Aile Kart bilgilerini ve geçmiş harcama detaylarını cep telefonlarından görüntüleyebilmesi planlanıyor.
GETAD İçin Test Süreci Devam Ediyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yeni modelin şu anda simülasyon ve test aşamasında olduğu belirtildi. Sistemin vatandaşların kullanımına açılması için ilgili yasal düzenlemelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçmesi bekleniyor.
Yasal sürecin tamamlanmasının ardından GETAD modelinin uygulamaya alınması planlanıyor. Böylece sosyal yardımların tek bir sistem üzerinden daha koordineli biçimde yürütülmesi hedefleniyor.
Sosyal Yardımlarda Dijital Dönüşüm Hedefleniyor
GETAD ile birlikte yalnızca sosyal yardımların tek çatı altında toplanması değil, aynı zamanda yardım süreçlerinin dijital, izlenebilir ve denetlenebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Yeni modelin hayata geçmesiyle birlikte vatandaşların hangi desteklerden yararlanabileceğini daha kolay öğrenmesi, yapılan ödemeleri takip edebilmesi ve geçmiş yardım hareketlerini görüntüleyebilmesi hedefleniyor.
Türkiye’de sosyal yardım sisteminde planlanan yeni dönem, milyonlarca vatandaşı ilgilendiren önemli değişiklikler içeriyor. GETAD, SERBİS, yapay zeka destekli değerlendirme ve mobil takip sistemi ile yardımların daha hedefli şekilde ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması amaçlanıyor. Modelin vatandaşların kullanımına sunulması ise gerekli yasal düzenlemelerin tamamlanmasının ardından gerçekleşecek. Yeni sistemin hayata geçmesiyle birlikte sosyal desteklerin hem kapsamının hem de takip edilebilirliğinin değişmesi bekleniyor.