Araştırma; meyve, sebze, süt ürünleri, balık, et, baklagiller ve nişastalı gıdalar olmak üzere yedi temel gıda grubunu esas aldı. Elde edilen verilere göre yalnızca Guyana, bu yedi kategorinin tamamında kendi kendine yeterli olmayı başardı. Sadece 830 bin nüfusa sahip olan ülke, ABD, Çin ve İngiltere gibi küresel ekonomik güçleri geride bırakarak dikkat çekti.
Guyana Tarımsal Verimliliği Doğayla Uyumlu Sağladı
Güney Amerika’da yer alan Guyana’nın yüzölçümünün yüzde 85’inden fazlası balta girmemiş yağmur ormanlarıyla kaplı durumda. Nüfusun büyük bölümü dar bir sahil şeridinde yaşamasına rağmen, ülke sınırlı tarım alanlarını yüksek verimlilikle kullanmayı başarıyor. Amazon havzasının binlerce yılda taşıdığı bereketli kil toprakları ve yıl boyu süren bol yağış, üretimi destekleyen temel faktörler arasında yer alıyor.
Ormanlar Korunarak Üretim Sürdürüldü
Guyana’da çiftçiler, endüstriyel tarım yerine çoklu ürün ekimi yapıyor. Hindistan cevizi ağaçlarının altına ananas veya domates ekilmesi, toprağın canlı kalmasını sağlıyor. Hayvancılığın tarıma entegre edilmesiyle kimyasal gübre ihtiyacı azaltılıyor. BBC Science Focus’a göre ülke, orijinal orman varlığının yüzde 85’inden fazlasını korumayı başardı. Uzmanlar bu başarının, doğayla birlikte üretim anlayışından kaynaklandığını vurguluyor.
Türkiye Birçok Grupta Eşiği Aştı
Araştırma haritasında Türkiye, orta-üst seviyede performans sergileyen ülkeler arasında yer aldı. Verilere göre Türkiye; meyve, sebze, tahıllar ve et gruplarında kendi kendine yeterlilik eşiğini yakalayan ülkelerden biri oldu. Anadolu’nun sahip olduğu iklim ve coğrafi çeşitlilik, bu üretim kapasitesinin temelini oluşturuyor.
Türkiye’yi Tam Bağımsızlıktan Uzaklaştıran Alanlar Açıklandı
Türkiye’nin yedi gıda grubunun tamamında yeterli olamamasının başlıca nedenleri, baklagiller, yağlı tohumlar (özellikle soya) ve balık/deniz ürünleri olarak öne çıktı. Son yıllarda bu alanlarda artan ithalat eğilimi, yeterlilik seviyesini aşağı çekti.
Avrupa ve Küresel Devler Geride Kaldı
Araştırmaya göre Avrupa ülkelerinin büyük bölümü, yedi temel gıda grubundan yalnızca 2 veya 3’ünde kendi kendine yetebiliyor. Almanya, Benelüks ülkeleri ve İngiltere, ileri tarım teknolojilerine rağmen sınırlı arazi ve yüksek nüfus nedeniyle tam bağımsızlığa ulaşamıyor. Çin ve Vietnam altı grupta yeterliyken, ABD yalnızca dört grupta yeterlilik sağlayabiliyor.
Çeşitlilik ve Yerel Tohumlar Küresel Bir Model Sundu
Uzmanlar, her ülkenin tamamen içine kapanmasının doğru olmadığını vurguluyor. Ancak Guyana’nın çeşitlilik odaklı ve yerel tohumlara dayalı tarım modeli, küresel gıda güvenliği açısından önemli bir örnek olarak gösteriliyor. Araştırma, gıda bağımsızlığının ekonomik güçten çok sürdürülebilir tarım politikalarıyla mümkün olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’nin güçlü olduğu alanları koruyup zayıf noktalarını güçlendirmesi halinde, küresel tabloda daha üst sıralara çıkabileceği değerlendiriliyor.
