Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun , e-Devlet üzerinde yer alan bazı kritik bilgilerin doğru analiz edilmemesi halinde kişilerin 10 ila 12 yıl geç emekli olabileceğini açıkladı. Yanlış borçlanma, statü hatası ve unutulan sigorta girişleri, hem emeklilik yaşını uzatıyor hem de maaş kaybına yol açıyor.
e-Devlet Verilerinin Kontrol Edilmemesi Geç Emekliliğe Yol Açtı
Erdursun’a göre en büyük hata, e-Devlet “Tescil ve Hizmet Dökümü” ekranının detaylı incelenmemesi. Özellikle eski tarihli sigorta girişlerinin gözden kaçırılması, emeklilik yaşını tamamen değiştirebiliyor. Yanlış ya da eksik analiz, 10 yılı aşan gecikmelere neden olabiliyor.
Doğum Borçlanmasında Yanlış Hesaplama Maddi Yük Oluşturdu
Birçok çalışan, prim gününü artırmak amacıyla bilinçsizce borçlanma yapıyor. Erdursun, 2006 girişli bir kadın çalışan örneği üzerinden önemli bir noktaya dikkat çekti. Borçlanma yapılsa dahi yaş şartı değişmiyorsa , yapılan ödeme sadece prim gününü artırıyor. Emeklilik yaşı öne çekilmediği halde yüksek tutarlı borçlanma yapılması kişiye ek maliyet getiriyor.
Erdursun, “ 25 yıllık sigortalılık süresi, 25 yıl boyunca kesintisiz prim ödemek değildir ” diyerek, sürenin ilk sigorta giriş tarihinden itibaren hesaplandığını vurguladı.
1.261 Gün Kuralı Emeklilik Statüsünü Belirledi
Emeklilikte hangi statüden maaş alınacağını belirleyen temel kriter, son 2.520 gün içindeki prim ödemeleri. Bu sürenin en az 1.261 günü hangi statüde geçtiyse emeklilik o kapsamda gerçekleşiyor.
Özellikle şirket ortaklığı bulunan çalışanların, yüksek primli SSK (4A) statüsünden düşük primli Bağ-Kur (4B) statüsüne geçmesi, emekli maaşında ciddi düşüşe neden olabiliyor. Statü karmaşası, hem maaş hem de emeklilik süresi açısından risk oluşturuyor.
Unutulan Sigorta Girişi Emeklilik Yaşını Değiştirdi
Erdursun, 1990 girişli bir erkek çalışan örneğini paylaştı. 17 yaşında kısa süreli sigortalı olan kişi, bu kaydı yıllarca fark etmedi. 2018 yılında yaptığı kontrol sonrası aslında emeklilik hakkını daha önce kazandığını öğrendi. Erken yaşta yapılan kısa süreli sigorta girişleri , emeklilik yaşını öne çekebiliyor.
Uzmanlar, e-Devlet üzerinden en eski tarihlere kadar inerek tüm kayıtların kontrol edilmesini öneriyor.
Kademeli Emeklilik Beklentisi Sürüyor
EYT kapsamı dışında kalan milyonlarca kişi kademeli emeklilik düzenlemesini bekliyor. Erdursun, kısa vadede kapsamlı bir düzenleme beklemediğini ifade etti. Olası bir düzenlemede yaş şartının tamamen kalkmayacağını, sadece sınırlı bir esneme yapılabileceğini belirtti. Özellikle 2000 sonrası sigorta girişi olanlar için emeklilik sürecinin uzun vadeye yayılacağını vurguladı.
Emeklilik Öncesi Sorulması Gereken Sorular Hatırlatıldı
Uzmanlar, emeklilik planı yapmadan önce şu soruların net şekilde yanıtlanması gerektiğini belirtiyor:
- İlk sigorta başlangıç tarihim tam olarak ne zaman?
- Yapacağım borçlanma emeklilik yaşımı öne çekiyor mu?
- Son 2.520 gün hangi statüde geçti?
Emeklilik, uzun yılların emeğinin karşılığı olarak görülüyor. Ancak küçük bir detayın gözden kaçması, bu süreci yıllarca geciktirebiliyor. Uzmanlar, e-Devlet kayıtlarının düzenli kontrol edilmesini ve profesyonel destek alınmasını öneriyor. Aksi halde, bir tıklamayla fark edilebilecek bir bilgi, emekliliği 10 yıl erteleyebiliyor.
