Yeni Parti tarafından hazırlanan teklif, emeklilik yaşının sigorta başlangıç tarihine göre yeniden belirlenmesini öngörüyor. Özellikle EYT düzenlemesini yalnızca bir günle kaçıran çalışanların yaşadığı mağduriyetin giderilmesini amaçlayan teklif, emeklilik gündemini yeniden hareketlendirdi. Peki, kademeli emeklilik teklifi kimleri kapsıyor? Emeklilik yaşı kaç olacak? Prim gün sayısında değişiklik yapılacak mı? İşte milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği düzenlemenin ayrıntıları ve Meclis'teki son durumu...
Kademeli Emeklilik Teklifi TBMM Başkanlığına Sunuldu
EYT düzenlemesinin dışında kalan çalışanları ilgilendiren yeni kanun teklifi, Yeni Parti Burdur Milletvekili İzzet Akbulut tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu. Teklifte, ilk sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında bulunan çalışanların emeklilik yaşlarının kademeli olarak yeniden belirlenmesi istendi.
Hazırlanan düzenleme, mevcut prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi şartlarını korurken emeklilik yaşının sigorta başlangıç tarihine göre farklılaştırılmasını hedefliyor. Böylece aynı veya benzer çalışma geçmişine sahip kişiler arasında sigorta başlangıç tarihinden kaynaklanan yaş farkının azaltılması amaçlanıyor.
Teklifin Meclis Başkanlığına sunulmasının ardından Komisyon'a sevk edildiği bildirildi. Ancak düzenlemenin henüz yasalaşmadığı ve yürürlüğe girmiş bir kademeli emeklilik uygulamasının bulunmadığına dikkat çekiliyor.
5510 Sayılı Kanun'a Geçici 113. Madde Eklenmesi İsteniyor
Kanun teklifinin en önemli maddelerinden biri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na Geçici 113. madde eklenmesini öngörmesi oldu.
Bu maddeyle 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak sigortalı sayılan kişilerin emeklilik koşullarının yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.
Teklifin gerekçesinde, 1 Mart 2023 tarihinde yürürlüğe giren 7438 sayılı EYT düzenlemesinin ardından çalışma hayatında ortaya çıkan yaş farklılıklarına dikkat çekiliyor. Özellikle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlarla 9 Eylül 1999 tarihinde sigortalı olanlar arasındaki emeklilik koşullarının önemli ölçüde farklılaştığı belirtiliyor.
Yeni düzenleme önerisiyle bu farklılığın azaltılması ve sigorta başlangıç tarihine göre daha dengeli bir emeklilik sisteminin oluşturulması amaçlanıyor.
EYT'yi Bir Günle Kaçıranların Mağduriyetinin Giderilmesi Hedefleniyor
Kademeli emeklilik teklifinin gerekçesinde en çok öne çıkan konulardan biri, EYT düzenlemesinin kapsamı dışında kalan çalışanların yaşadığı mağduriyet oldu. Mevcut düzenlemeye göre 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunan kişiler, gerekli prim ve sigortalılık süresi koşullarını sağlamaları halinde yaş şartı aranmaksızın emekli olabiliyor.
Ancak ilk sigorta girişini 9 Eylül 1999 tarihinde yapan çalışanlar, mevcut mevzuat kapsamında kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartına tabi tutuluyor. Arada yalnızca bir günlük fark bulunmasına rağmen emeklilik yaşında ortaya çıkan bu farklılık, uzun süredir kamuoyunda tartışılıyor.
Teklifin gerekçesinde, benzer sürelerde çalışan ve prim ödeyen vatandaşlar arasında ortaya çıkan bu farkın eşitlik, sosyal hukuk devleti ve sosyal güvenlik hakkı ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Kademeli Emeklilik Teklifi Hangi Tarihler Arasında Sigortalı Olanları Kapsıyor?
Teklifte yer alan düzenlemenin temel hedef kitlesini, ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı sayılan kişiler oluşturuyor.
Bunun yanı sıra teklif kapsamında 5510 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesi kapsamındaki sigortalılar ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi çalışanların da değerlendirilmesi öngörülüyor.
Teklifin kapsamına giren çalışanlar için sigorta başlangıç tarihine göre yıllık kademeler oluşturulması planlanıyor. Bu kademelerde kadın ve erkek sigortalılar için uygulanacak emeklilik yaşlarının ayrı ayrı belirlenmesi hedefleniyor.
Ancak düzenlemenin yasalaşması halinde hangi tarihte sigortalı olan kişinin kaç yaşında emekli olabileceği, teklifin kabul edilen nihai metnine ve yapılacak yasal düzenlemeye bağlı olacak.
Prim Gün Sayısı ve Sigortalılık Süresi Değişmeyecek
Kanun teklifinde dikkat çeken ayrıntılardan biri de mevcut prim ve hizmet süresi koşullarının korunması oldu. Hazırlanan düzenlemeye göre çalışanların emeklilik için tamamlaması gereken prim ödeme gün sayısında ve sigortalılık süresinde herhangi bir değişikliğe gidilmesi öngörülmüyor.
Teklif, ağırlıklı olarak emeklilik yaşının yeniden belirlenmesine odaklanıyor. Buna göre sigortalıların mevcut mevzuatta yer alan prim ve hizmet şartlarını yerine getirmeleri gerekecek. Yeni sistemde ise emeklilik yaşı, ilk sigorta giriş tarihine göre oluşturulacak kademeler doğrultusunda belirlenecek.
Bu yaklaşımın, prim gününü tamamladığı halde yaş şartı nedeniyle emekli olamayan çalışanlar açısından yeni bir seçenek oluşturması hedefleniyor. Ancak teklifin mevcut haliyle yürürlüğe girmediği ve çalışanların emeklilik planlarını mevcut mevzuata göre yapmaları gerektiği unutulmamalı.
Kısmi Emeklilik ve Mevcut Hakların Korunması Öngörülüyor
Teklifte yalnızca kademeli emeklilik yaşının belirlenmesi değil, çalışanların mevcut mevzuattan kaynaklanan haklarının korunması da ele alınıyor.
Bu kapsamda kısmi yaşlılık aylığı, özel emeklilik ve yaş şartı aranmaksızın aylık bağlanmasına ilişkin sigortalı lehine olan yürürlükteki hükümlerin uygulanmaya devam etmesi öngörülüyor.
Böylece yeni düzenleme yapılması halinde çalışanların mevcut haklarının ortadan kaldırılmaması ve farklı emeklilik seçeneklerinin korunması amaçlanıyor. Teklifteki bu yaklaşım, özellikle uzun yıllardır çalışma hayatında bulunan ve prim koşullarını tamamlayan kişiler açısından önem taşıyor.
Kademeli Emeklilik Çıkacak mı? Teklif Yasalaştı mı?
Kademeli emeklilik bekleyen milyonlarca çalışanın en çok merak ettiği konuların başında teklifin ne zaman yasalaşacağı geliyor. Yeni Parti tarafından TBMM'ye sunulan kanun teklifi Komisyon'a sevk edilmiş olsa da bu gelişme, düzenlemenin kabul edildiği veya uygulamanın başlayacağı anlamına gelmiyor.
Teklifin yasalaşabilmesi için Meclis'teki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Komisyon aşamasında yapılacak değerlendirmelerin ardından teklifin Genel Kurul gündemine gelip gelmeyeceği ve milletvekillerinin nasıl bir karar vereceği önem taşıyor.
Şu an için 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olan çalışanlar açısından yürürlükteki emeklilik koşullarında bir değişiklik bulunmuyor. Bu nedenle kademeli emeklilik düzenlemesinin kesinleştiği yönündeki değerlendirmeler gerçeği yansıtmıyor.
EYT Sonrası Gözler Kademeli Emeklilik Düzenlemesine Çevrildi
EYT düzenlemesinin ardından emeklilikte yaş şartı konusu çalışma hayatının en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam ediyor. Özellikle 1999 sonrası sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar, emeklilik yaşlarının yeniden değerlendirilmesini talep ediyor.
TBMM'ye sunulan yeni kanun teklifi, bu taleplerin yeniden gündeme gelmesini sağladı. Sigorta başlangıç tarihine göre kademeli yaş düzenlemesi yapılmasını öngören teklifin nasıl sonuçlanacağı ise önümüzdeki süreçte Meclis'te gerçekleştirilecek değerlendirmelere bağlı olacak.
Sonuç olarak EYT'yi kaçıran milyonlarca çalışan için yeni bir emeklilik düzenlemesi henüz kesinleşmiş değil. Yeni Parti tarafından sunulan teklif, 9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanları kapsayan önemli bir düzenleme önerisi niteliği taşıyor. Çalışanların teklifin Komisyon ve Genel Kurul aşamalarını takip etmesi, emeklilik planlarını ise yürürlükteki mevzuata göre yapması gerekiyor.





