Uzun yıllardır üreticilerin yoğun emek harcayarak gerçekleştirdiği çekirdek çıkarma işlemini büyük ölçüde otomatik hale getiren sistem, hem iş gücü ihtiyacını azaltmayı hem de üretimde hız, hijyen ve kaliteyi artırmayı hedefliyor. Saatte 10 kasa kayısının çekirdeğini çıkarabilen makine, tarım sektöründe teknolojik dönüşümün önemli örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.
Yerli Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi Tanıtıldı
Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde düzenlenen programda geliştirilen Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi kamuoyuyla paylaşıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın ardından başlayan programda, tarım sektöründe teknolojinin önemi, kayısının bölge ekonomisindeki yeri ve gelecekte yaşanabilecek iş gücü sorunları ele alındı.
Programa Malatya Valisi Seddar Yavuz , AK Parti Malatya Milletvekili İhsan Ölmeztoprak, Yeşilyurt Belediye Başkan Yardımcısı Kemal Oruç, İl Tarım ve Orman Müdürü Osman Akar, Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan ile akademisyenler, sektör temsilcileri ve üreticiler katıldı.
Kayısı Sektörünün Ekonomik Gücü Vurgulandı
Programın açılış konuşmasını yapan Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürü Abdullah Erdoğan, kayısının Malatya ekonomisinin temel gelir kaynaklarından biri olduğunu belirtti. Erdoğan, yaklaşık 32 bin üreticinin geçimini kayısıdan sağladığını , sektörün ise Türkiye ekonomisine her yıl ortalama 400 milyon dolar döviz girdisi kazandırdığını ifade etti.
Kayısı üretiminin sürdürülebilirliği açısından teknolojik yatırımların önemine dikkat çeken Erdoğan, enstitü tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında TÜBİTAK destekli yöntemlerle kükürtleme süresinin 4 saate , kurutma süresinin ise 44 saate indirildiğini söyledi.
Makinenin Geliştirilme Süreci Tamamlandı
Yetkililer tarafından yapılan açıklamaya göre Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi , 2022-2025 yılları arasında yerli imkânlarla geliştirildi. Makinenin tanıtımının 2025 yılında yapılması planlanırken, aynı yıl yaşanan zirai don nedeniyle program 2026 yılına ertelendi.
Abdullah Erdoğan, geleneksel yöntemlerle çalışan bir işçinin günlük ortalama 6 kasa kayısının çekirdeğini çıkarabildiğini belirterek, geliştirilen sistemin tek vardiyada 15 ila 16 işçinin yaptığı işi gerçekleştirebildiğini ifade etti. Böylece üretim sürecinde hem zaman tasarrufu sağlanması hem de daha hijyenik bir çalışma ortamı oluşturulması hedefleniyor.
Tarımda Teknolojiye Yatırımın Önemi Anlatıldı
Programda konuşan Malatya Valisi Seddar Yavuz , tarım sektöründe yaşanan demografik değişimin üretimi doğrudan etkilediğini söyledi. Son yıllarda doğum oranlarındaki düşüş nedeniyle gelecekte tarımda çalışacak iş gücünün azalabileceğini belirten Yavuz, bu nedenle tarımda teknoloji kullanımının kaçınılmaz hale geldiğini dile getirdi.
Vali Yavuz ayrıca, 2025 yılında Malatya'daki çiftçilere toplam 9,4 milyar lira destek verildiğini , bunun yaklaşık 8 milyar lirasının zirai don nedeniyle yapılan ödemelerden oluştuğunu açıkladı. Kayısı piyasasının da yakından takip edildiğini belirten Yavuz, gerekli görülmesi halinde Toprak Mahsulleri Ofisi'nin düzenleyici rol üstlenebileceğini ifade etti.
Makinenin Teknik Özellikleri Paylaşıldı
Makinenin geliştiricisi olan Akçadağ ilçesi Kürecik Güneşli Mahallesi'nde kayısı üreticiliği yapan Nihat Çelik , sistemin çalışma prensibini katılımcılara anlattı.
İki aşamadan oluşan sistemin ilk bölümünde bulunan boylama makinesi , tekneye dökülen kayısıları büyüklüklerine göre otomatik olarak ayırıyor. İkinci bölümde yer alan ve üreticiler arasında "patik" olarak bilinen çıkarma sistemi ise kayısıların çekirdeğini meyveye zarar vermeden çıkarıyor.
Elektrikle çalışan makinenin saatte yalnızca 2 kilovat enerji tükettiği belirtilirken, sistemin 1 saatte 10 kasa kayısının çekirdeğini çıkarabildiği açıklandı. Bu özellik sayesinde üretim sürecinde hem enerji tasarrufu hem de yüksek verim sağlanması hedefleniyor.
Fonksiyonel Gıda Ürünleri Tanıtıldı
Program sonunda katılımcılara kayısı ve vişne şurubu ikram edildi. Ayrıca Kayısı Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen, kayısı çekirdeği ve dut kullanılarak üretilen glutensiz bisküviler ile çeşitli fonksiyonel gıda ürünleri de tanıtılarak davetlilere paketler halinde sunuldu.
Bu ürünlerin özellikle çölyak hastaları ve gluten hassasiyeti bulunan bireyler için alternatif gıda seçeneği oluşturduğu belirtildi.
Teknolojik Dönüşüm Kayısı Üretimine Katkı Sağlayacak
Malatya'da geliştirilen yerli Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi , üretim sürecini hızlandırmasının yanı sıra iş gücü ihtiyacını azaltması , hijyen standartlarını yükseltmesi ve ürün kalitesini artırması açısından sektör için önemli bir yenilik olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, tarımda mekanizasyonun yaygınlaşmasının hem üreticilerin maliyetlerini düşüreceğini hem de gelecekte yaşanabilecek iş gücü sorunlarına çözüm sağlayacağını ifade ediyor. Geliştirilen sistemin yaygınlaşması halinde, Türkiye'nin dünya kayısı üretimindeki rekabet gücüne de önemli katkı sunması bekleniyor.
