1885 yılında kurulan okul, Osmanlı döneminden Cumhuriyet'e uzanan eğitim yolculuğunu tarihi binasında sürdürüyor. İçerisinde oluşturulan müze alanları ise ziyaretçilere geçmişin izlerini yakından görme fırsatı sunuyor. Çanakkale ve Kurtuluş savaşlarında öğrencilerini vatan savunmasına gönderen okulun boş kalan mezuniyet defterleri, Türkiye'nin yakın tarihine ışık tutan önemli belgeler arasında yer alıyor.
Anadolu'nun İlk Devlet Lisesi 1885 Yılında Kuruldu
Kastamonu'da bulunan Abdurrahmanpaşa Lisesi, Anadolu'da kurulan ilk devlet lisesi olma özelliğini taşıyor. Okul, dönemin Kastamonu Valisi Abdurrahman Nurettin Paşa tarafından 20 Nisan 1885 tarihinde Kastamonu İdadi Mektebi adıyla kuruldu.
Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde eğitim hayatına başlayan kurum, kısa sürede farklı şehirlerden öğrencilerin ve öğretmenlerin geldiği önemli bir eğitim merkezi hâline geldi. Balkanlar'dan, Bağdat'tan ve Anadolu'nun çeşitli bölgelerinden gelen öğrenciler burada eğitim gördü.
Kurulduğu günden itibaren farklı dönemlere tanıklık eden lise, yalnızca Kastamonu'nun değil, Türkiye'nin eğitim tarihinde de önemli bir yere sahip oldu.
Okulun Tarihi Binası 1887 Yılında Tamamlandı
Lisenin kuruluşunun ardından aynı yıl okul binasının temelleri atıldı. İnşaatın 1887 yılında tamamlanmasıyla öğrenciler, tarihi binada eğitim görmeye başladı.
1941 yılına kadar eğitim faaliyetleri aynı binada sürdürüldü. Ancak zaman içerisinde öğrenci sayısının artması, yeni bir binaya duyulan ihtiyacı beraberinde getirdi. Bunun üzerine mevcut yapının yanına ek bina inşa edildi ve öğrencilerin bir bölümü burada eğitim almaya başladı.
Aradan geçen yıllara rağmen okulun tarihi dokusu korunarak günümüze ulaştırıldı. Bugün Abdurrahmanpaşa Lisesi, geçmişten kalan mimari mirasıyla eğitim faaliyetlerini sürdürüyor.
Lisenin İsmi Yıllar İçinde Birkaç Kez Değiştirildi
Abdurrahmanpaşa Lisesi, 141 yıllık tarihi boyunca farklı isimlerle hizmet verdi. Kurulduğu 1885 yılında Kastamonu İdadi Mektebi olarak eğitim veren okulun adı, 1912-1923 yılları arasında Kastamonu Mekteb-i Sultanisi olarak değiştirildi.
Cumhuriyet'in ilanından sonra kurum, 1923-1963 yılları arasında Kastamonu Lisesi adıyla faaliyetlerini sürdürdü. 1963 yılından itibaren ise okulun kurucusu Abdurrahman Nurettin Paşa'nın adı verilerek Abdurrahmanpaşa Lisesi olarak anılmaya başlandı.
Farklı dönemlerin eğitim anlayışına tanıklık eden okul, isim değişikliklerine rağmen eğitim faaliyetlerini sürdürerek köklü geçmişini korudu.
Öğrenciler Cepheye Gittiği İçin Üç Yıl Mezun Verilemedi
Abdurrahmanpaşa Lisesi'nin tarihindeki en dikkat çekici olaylardan biri, savaş yıllarında yaşandı. Okulun öğrencileri, Çanakkale ve Kurtuluş savaşları sırasında vatan savunmasına katılmak üzere cepheye gitti.
Bu nedenle lise, 1916, 1917 ve 1921 yıllarında mezun veremedi. Söz konusu yıllara ait mezuniyet defterlerinin boş kalması, okulun tarihindeki en çarpıcı belgeler arasında yer aldı.
Bugün bu mezuniyet defteri, okulun müze bölümünde ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor. Müzenin Milli Mücadele Sınıfı'nda sergilenen belge, savaş döneminde eğitim hayatının nasıl kesintiye uğradığını gözler önüne seriyor.
Aynı sınıfın tahtasında yer alan "Hocam bizi yok yazmayın, vatan için cepheye gidiyoruz." ifadesi de ziyaretçilerin dikkatini çekiyor. Bu sözler, eğitim sıralarından cepheye uzanan fedakârlığın simgelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Tarihi Binada Eğitim Tarihini Anlatan Müze Alanları Oluşturuldu
Abdurrahmanpaşa Lisesi'nin tarihi binasının bir bölümü, okulun geçmişini gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla müze olarak düzenlendi. Müze içerisinde farklı temalara ayrılmış çeşitli alanlar bulunuyor.
Ziyaretçiler burada Milli Mücadele Sınıfı, Sosyal Etkinlikler Sınıfı, Bilim Sınıfı, Değerlerimiz Sınıfı ve Hababam Sınıfı bölümlerini gezebiliyor.
Müzenin girişinde ise okulun kuruluşundan günümüze uzanan eğitim geçmişini anlatan belgeler sergileniyor. Diplomalar, aferin belgeleri, tasdiknameler, sicil defterleri ve orijinal okul evrakları, geçmişteki eğitim sistemine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.
Değerlerimiz bölümünde okuldan mezun olan önemli isimlere yer verilirken, edebiyatçı mezunların şiirlerinin seslendirildiği özel bir alan da bulunuyor. Böylece ziyaretçiler yalnızca okulun tarihini değil, yetiştirdiği önemli isimleri de yakından tanıma fırsatı buluyor.
Hababam Sınıfı'nın İzleri Tarihi Okulda Yaşatılıyor
Abdurrahmanpaşa Lisesi'nin dikkat çeken bölümlerinden biri de Türk sinemasının unutulmaz yapımlarından Hababam Sınıfı'na ayrılan alan. Yazar Rıfat Ilgaz'ın okul yıllarındaki deneyimleriyle ilişkilendirilen eser, müzede özel bir sınıf düzenlemesiyle yaşatılıyor.
Bu bölüm, özellikle Türk sinema tarihine ilgi duyan ziyaretçilerin dikkatini çekiyor. Öğrenciler de her gün eğitim gördükleri binada edebiyat ve sinema tarihine ilişkin izlerle karşılaşmanın kendileri için özel bir deneyim olduğunu belirtiyor.
Okulun müze alanları, geçmişte burada eğitim gören öğrencilerin yaşamlarını ve dönemin eğitim koşullarını günümüz ziyaretçilerine aktarıyor. Böylece tarihi yapı, yalnızca bir eğitim kurumu olmanın ötesinde kültürel bir hafıza merkezi işlevi de görüyor.
Öğrenciler Tarihi Bir Mirasın İçinde Eğitim Görüyor
Okulun öğrencileri, böylesine köklü bir kurumda eğitim almanın kendileri için farklı bir anlam taşıdığını ifade ediyor.
Lise öğrencilerinden Tuçe Cemre Akbaş, Kastamonu'nun Kurtuluş Savaşı döneminde işgal edilmemesine rağmen en çok şehit veren illerden biri olduğunu hatırlattı. Okullarından öğretmen ve öğrencilerin de cepheye gittiğini belirten Akbaş, bazı kişilerin gazi olduğunu, bazılarının ise geri dönemediğini bildiklerini söyledi.
Okulda eğitim görürken tarihin sayfaları arasında dolaşıyormuş gibi hissettiğini anlatan Akbaş, müzede gördüğü eserlerin kendisini etkilediğini dile getirdi. Özellikle edebiyatçıların aynı sıralarda eğitim görmüş olmasının kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını belirtti.
Bir diğer öğrenci Emir Kütükoğlu ise okulunun kendisine tarihi bir mirasın parçası olma duygusu verdiğini söyledi. Kütükoğlu, bir tarafta Türk sinema tarihine damga vuran Hababam Sınıfı'nın izlerini, diğer tarafta Birinci Dünya Savaşı'na gönderilen öğrencilerin hatıralarını gördüğünü ifade etti.
Abdurrahmanpaşa Lisesi Geçmişten Geleceğe Eğitim Vermeye Devam Ediyor
Abdurrahmanpaşa Lisesi, 1885 yılında başlayan eğitim yolculuğunu 141 yıldır sürdürüyor. Osmanlı Devleti'nin son döneminden Cumhuriyet'e, savaş yıllarından günümüze kadar pek çok tarihi olaya tanıklık eden okul, geçmişin izlerini bugünün öğrencileriyle buluşturuyor.
Savaşlarda öğrencilerini cepheye göndermesi nedeniyle mezun veremediği yıllar, tarihi belgeleri ve müze alanlarıyla okulun hafızasında yaşamaya devam ediyor. Bir zamanlar öğrencilerin eğitim gördüğü sıralar, bugün hem yeni nesillere eğitim veriyor hem de ziyaretçilere geçmişin hikâyelerini anlatıyor.
Abdurrahmanpaşa Lisesi, yalnızca 141 yıllık bir eğitim kurumu değil, aynı zamanda Türkiye'nin eğitim ve mücadele tarihini yaşatan önemli bir kültürel miras. Okulun tarihi binasında yükselen ders sesleri, geçmişte vatan savunması için cepheye giden öğrencilerin hatıralarıyla birleşerek gelecek kuşaklara aktarılmaya devam ediyor.
