Zeytin ve zeytinyağının üretici açısından ekonomik karşılığını kaybetmesi, köylüyü arazi satışına yöneltiyor. Milas’ta üretim yapan Nurgül Çöllüoğlu, zeytinlik satışlarının son yıllarda ciddi biçimde arttığını belirtiyor. Büyük şehirlerden gelen alıcıların çoğunun üretim yapma amacı taşımadığını vurgulayan Çöllüoğlu, zeytinliklerin artık bir rant unsuru olarak görüldüğünü ifade ediyor.
Pandemi ve Deprem Kaygısı Satışları Artırdı
Pandemi süreci ve deprem endişesi, kırsal alanlara yönelimi hızlandırdı. Ayvalık ve çevresinde özellikle ulaşımı kolay ve imar sınırına yakın zeytinliklerde bungalov ve konteyner evlerin arttığı görülüyor. Üreticiler, bu ilginin zeytinciliği güçlendirmekten çok, tarım dışı kullanım baskısını artırdığı görüşünde.
Mevzuat Zeytinlikleri Korumakta Yetersiz Kaldı
Seferihisar’da üretim yapan Arif Koşar, zeytinliklerin korunmasına yönelik mevzuatın uygulamada etkili olmadığını söylüyor. Hobi bahçelerine imkân tanıyan kooperatif yapıları ve düşük idari para cezalarının, artan arazi rantı karşısında caydırıcı olmadığı belirtiliyor. Koşar, zeytinliklere yol, su ve elektrik sağlandıkça bu baskının süreceğini dile getiriyor.
Tüketiciye Tağşiş Uyarısı Yapıldı
Üreticiler, zeytinyağı piyasasında tağşiş sorununun yaygın olduğuna dikkat çekiyor. Kanola ve pamuk yağı gibi düşük maliyetli yağların, zeytinyağı adı altında piyasaya sürülebildiği vurgulanıyor. Tüketicilere, kaynağı bilinen üreticilerden ve kooperatiflerden alışveriş yapmaları öneriliyor.
Küçük Üreticiye Doğrudan Destek Çağrısı Yapıldı
Ayvalık’tan üretici Taner Bey, yöresel zeytinyağlarının kendine özgü aroma ve tat profiline sahip olduğunu belirtiyor. Küçük üreticilerin yağlarını paçal yapmadan sattığını ifade eden Taner Bey, tüketicilerin bu sayede yerel ve nitelikli ürünlere ulaşabileceğini söylüyor. Kadın kooperatiflerinin de güvenilir bir seçenek olduğu vurgulanıyor.
Zeytinyağında 300 Liranın Altı Zarar Anlamına Geliyor
Üreticilere göre 2025–2026 sezonunda 300 TL’nin altındaki fiyatlar zarar anlamına geliyor. TARİŞ’in açıkladığı alım fiyatlarının tüketiciye 300–450 TL/litre aralığında yansıması bekleniyor. Milas ve Ayvalık’ta sızma, soğuk sıkım ve erken hasat yağlarda fiyatlar 500 TL’den 1400 TL’ye kadar çıkabiliyor.
Zeytinliklerin rant baskısıyla üretim dışına çıkması, Türkiye zeytinciliği için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Üreticiler, tarım politikalarının gözden geçirilmesini ve tüketicilerin bilinçli tercihlerle küçük üreticiye destek vermesini zeytinciliğin geleceği açısından hayati görüyor.
