Sayıştay’ın EÜAŞ hakkında hazırladığı denetim raporu, kamuoyunda dikkat çeken bir tabloyu gözler önüne serdi. Rapora göre, Türkiye’nin Arnavutluk’a ihraç ettiği elektrik enerjisinin bedeli aradan geçen 35 yıla rağmen tahsil edilemedi. Bu durum, kamu mali yönetimi açısından önemli bir sorun olarak değerlendirildi. Sayıştay, söz konusu alacağın uzun süredir sonuçlandırılamamasının kamu mali disiplinine zarar verebileceğine dikkat çekti.
Elektrik Kurumları Yıllar İçinde Değişti
Alacak dosyası, Türkiye’de elektrik sektöründe yaşanan kurumsal dönüşümü de ortaya koydu. Borç, 1970-1994 yılları arasında Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) kayıtlarında yer aldı. 1994’te TEK’in kapanmasıyla TEAŞ’a, 2001’de TEAŞ’ın kapanmasıyla TETAŞ’a ve 2018’de TETAŞ’ın kapanmasının ardından EÜAŞ’a devredildi. Böylece, dört farklı kamu kurumu değişmesine rağmen borç tahsil edilemedi.
Dışişleri Bakanlığı Taksit Seçeneğini Gündeme Getirdi
Sürecin çözüme kavuşturulması amacıyla farklı dönemlerde diplomatik adımlar atıldı. Dışişleri Bakanlığı 2007 yılında, borcun taksitlendirilerek tahsil edilip edilemeyeceği konusunda TETAŞ’tan görüş istedi. TETAŞ’ın “uygun olur” yanıtı üzerine konu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına iletildi. Ancak bu girişim de somut bir tahsilatla sonuçlanmadı.
Diplomatik Girişimler Sonuçsuz Kaldı
TETAŞ, 2017 ve 2018 yıllarında borcun durumu hakkında bilgi talep etti. Dışişleri Bakanlığı, 25 Ocak 2018 tarihli yazısında, Tiran Büyükelçiliği aracılığıyla Arnavutluk makamları nezdinde girişimlerin sürdüğünü, ancak yanıt beklenildiğini bildirdi. 20 Temmuz 2020 tarihli yazıda ise Arnavutluk’a resmi nota verildiği, buna rağmen herhangi bir sonuç alınamadığı ifade edildi.
İşbirliği Konseyi Toplantısında Konu Yeniden Gündeme Alındı
20 Şubat 2024’te gerçekleştirilen Türkiye-Arnavutluk İşbirliği Konseyi Toplantısı öncesinde borcun gündeme alınması talep edildi. Ardından EÜAŞ, 29 Nisan 2025’te sürecin akıbetine ilişkin yeniden bilgi istedi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ise verdiği yanıtta, “Süreç takip edilmektedir” ifadesini kullandı. Ancak alacağın tahsil edildiğine dair resmi bir açıklama yapılmadı.
Sayıştay Sürecin Kararlılıkla Tamamlanmasını İstedi
Sayıştay raporunda, Arnavutluk’tan olan kamu alacağının tahsiline yönelik girişimlerin sürdürülmesi ve sürecin kararlılıkla sonuçlandırılması gerektiği vurgulandı. Raporda, uzun yıllardır kapanmayan bu dosyanın kamu alacaklarının etkin takibi açısından önemli bir örnek oluşturduğu belirtildi.
35 yıldır tahsil edilemeyen elektrik alacağı, kamu yönetiminde süreklilik, diplomatik girişimlerin etkinliği ve mali disiplin konularını yeniden tartışmaya açtı. Sayıştay’ın uyarıları, dosyanın daha net ve sonuç odaklı adımlarla ele alınması gerektiğini ortaya koydu.
