Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, buğday üretiminin 24,5 milyon tona, arpa üretiminin ise 10 milyon tona ulaşmasının beklendiğini açıkladı. Öngörülen rakamların, geçen yıla kıyasla yüzde 44'lük üretim artışına işaret ettiği belirtildi.
Yumaklı, Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te düzenlenen Uluslararası Operatif Değirmenciler Birliği (IAOM) Avrasya Konferansı'nın açılışında Türkiye'nin hububat üretimi, gıda güvenliği ve değirmencilik sektörüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bakan Yumaklı, iklim koşullarının tarımsal üretim üzerindeki belirleyici etkisine dikkat çekti.
Yağışlar Buğday ve Arpa Üretimini Artırdı
Geçen sezon kuraklık ve zirai donun hububat üretiminde ciddi kayıplara neden olduğunu belirten Yumaklı, bu yıl ise bereketli yağışların üretim beklentilerini yükselttiğini söyledi.
Bakanlığın tahminlerine göre Türkiye'nin bu yıl 24,5 milyon ton buğday ve 10 milyon ton arpa üretmesi bekleniyor. Bu rakamların gerçekleşmesi halinde iki üründeki toplam üretimin 34,5 milyon tona ulaşması öngörülüyor.
Yumaklı, iki üretim sezonu arasındaki büyük farkın, iklim koşullarının tarım üzerindeki etkisinin ne kadar sert ve öngörülemez olabileceğini gösterdiğini ifade etti. Tarımsal üretimde yalnızca mevcut sezonun verimliliğine değil, gelecek yıllardaki iklim ve su koşullarına yönelik hazırlıklara da ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
TMO Rekor Miktarda Hububat Aldı
Üretimde yaşanan dalgalanmalara karşı üreticinin desteklenmesi amacıyla devletin çeşitli mekanizmaları devreye aldığı belirtildi. Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) bu yıl 12,3 milyon ton hububat alımı gerçekleştirdiğini açıkladı.
Ülke genelindeki yüzlerce alım merkezinde yapılan alımların, TMO tarihindeki en yüksek hububat alımı olduğu ifade edildi. Yumaklı ayrıca, kurumun önceki dönemlerden devreden stoklarıyla birlikte mevcut hububat stokunun 17,5 milyon tona ulaştığını bildirdi.
Bakan, yüksek üretimin tek başına gıda arz güvenliğini garanti etmediğini belirterek depolama ve stok kapasitesinin de kritik öneme sahip olduğunu dile getirdi.
Tarımsal Üretimde Su Yönetimi Öne Çıktı
İklim değişikliğinin tarımsal üretimde oluşturduğu risklere değinen Yumaklı, Türkiye'nin su kaynaklarının verimli kullanılması, kuraklığa dayanıklı çeşitlerin yaygınlaştırılması ve planlı üretim üzerine yoğunlaştığını belirtti.
Yüksek rekoltenin her yıl sürdürülebilir olmayabileceğine dikkat çeken Bakan Yumaklı, iklim koşullarının bir sezon üretime katkı sağlarken başka bir dönemde ciddi kayıplara yol açabileceğini ifade etti.
Bu kapsamda kriz dönemlerinde kullanılmak üzere stok ve depolama kapasitesinin güçlendirilmesinin de tarım politikalarının önemli unsurlarından biri olduğu aktarıldı.
Türkiye Un İhracatında Liderliğini Sürdürüyor
Konferansta Türkiye'nin değirmencilik sektöründeki konumuna da dikkat çekildi. Yumaklı, Türkiye'nin 2005 yılından bu yana dünya un ihracatında ilk sırada yer aldığını söyledi.
Türkiye'nin makarna ihracatında ise dünya ikincisi olduğu belirtildi. Bakan Yumaklı, tarımsal üretim kapasitesinin bölgesel işbirlikleriyle daha da geliştirilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Türkiye'nin hububat üretimindeki kapasitesinin yanı sıra işleme, depolama ve ihracat alanlarında da önemli bir konuma sahip olduğu ifade edildi.
Özbekistan Türkiye'nin Tecrübesinden Yararlanıyor
Özbekistan Tarım Bakanı İbrohim Abdurahmonov da konferansta yaptığı konuşmada iki ülke arasındaki tarımsal işbirliğine dikkat çekti.
Tarım sektörünün ülkeler arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir rol üstlendiğini belirten Abdurahmonov, Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkilerin iyi seviyede olduğunu söyledi. Özbekistan'ın Türkiye'den edindiği tecrübeleri farklı alanlarda uygulamaya çalıştığını belirten Bakan, özellikle hububat sektöründe teknolojinin öneminin giderek arttığını ifade etti.
Yumaklı ise iki ülke arasındaki ticaret hacminin son 10 yılda önemli ölçüde yükseldiğini belirtti. Yaklaşık 1 milyar dolar seviyesindeki ticaret hacminin bugün 3 milyar doların üzerine çıktığını aktaran Yumaklı, iki ülkenin 5 milyar dolarlık ticaret hedefine kısa sürede ulaşabileceğini söyledi.
Enerji ve Gübre Maliyetleri Gündeme Geldi
IAOM Avrasya Başkanı Eren Günhan Ulusoy ise tarımsal üretimin yalnızca iklim koşullarından etkilenmediğine dikkat çekti. Ulusoy, Hürmüz çevresindeki krizin enerji ve gübre tedariki üzerinden gıda maliyetlerini artırabileceğini belirtti.
Üretim maliyetlerindeki değişimlerin çiftçilerin üretim kararlarını ve gelecek sezonların koşullarını etkileyebileceğini ifade eden Ulusoy, kuraklık, aşırı sıcaklar ve suya erişim sorunlarının tarımsal üretim açısından önemli riskler oluşturduğunu söyledi.
Ulusoy, sürdürülebilir üretim için çiftçinin gelirinin ve üretim kapasitesinin de korunması gerektiğini vurguladı.
Gıda Güvenliğinde Depolama ve Üretim Birlikte Ele Alınıyor
Konferansta yapılan değerlendirmelerde gıda güvenliğinin yalnızca tarladan çıkan ürün miktarıyla ölçülemeyeceği mesajı öne çıktı. Ürünün tarladan değirmene, değirmenden sofraya kadar kesintisiz ulaşması gerektiği belirtildi.
Bu nedenle üretim miktarının yanı sıra depolama, stok yönetimi, işleme kapasitesi, lojistik ve ihracat gibi aşamaların da gıda arz güvenliği açısından önem taşıdığı ifade edildi.
Türkiye'nin yüksek hububat üretim kapasitesinin korunabilmesi için iklim değişikliğine uyum sağlayan üretim modellerinin geliştirilmesi ve su kaynaklarının daha etkin kullanılması gerektiği vurgulandı.
İki gün sürecek IAOM Avrasya Konferansı kapsamında Türkiye ve Özbekistan arasında çeşitli ikili görüşmelerin gerçekleştirilmesi de planlanıyor. Buğday ve arpa üretiminde beklenen yüzde 44'lük artış , geçen yılın olumsuz koşullarının ardından tarımsal üretimde önemli bir toparlanma beklentisi oluştururken, sektör temsilcilerinin gündeminde iklim değişikliği, üretim maliyetleri ve sürdürülebilirlik başlıkları yer almaya devam ediyor.
