Türk sanayicilerinin son dönemdeki tercihlerinin merkezinde maliyetler bulunuyor. Yüksek iş gücü ve enerji maliyetlerinin yanı sıra, yerel pazarlarda büyüme fırsatları da yatırım kararlarını etkiliyor. Türkiye'nin dörtte biri maliyetine iş gücü sağlayan Mısır, Özbekistan ve Bangladeş, Türk firmaları için cazip lokasyonlar haline gelmiş durumda. Ancak bu kaymanın sadece dışa bağımlılığı artırmasıyla sınırlı kalmaması gerektiği vurgulanıyor.
Sanayi Göçü: Kore ve Japonya Örnekleri
1980’lerin sonunda Japonya ve 1990’larda Kore, benzer bir süreçten geçerek fabrikalarını dışarıya taşımıştı. Japonya, 1985’teki Plaza Anlaşmaları ile yerli paralarının değer kaybetmesi sonucu, sanayi üretimini Asya ülkelerine kaydırmaya başlamıştı. Benzer şekilde Kore’de, 90’ların başında artan iş gücü maliyetleri ve demokrasi hareketlerinin ardından, Koreli şirketler de üretimlerini yurtdışına kaydırmaya başlamıştı. Bu örnekler, Türkiye’nin yaşadığı sürecin aslında küresel bir eğilimin parçası olduğunu gösteriyor.
Verimlilik Arttırma Stratejisi: Mümkün mü?
Türk sanayicilerinin bugün karşı karşıya kaldığı en büyük zorluklardan biri, verimlilik sorunları. "Verimliliği artırmak" ifadesi sıkça dile gelse de, %20’lik bir verimlilik artışı, aynı üretim yapısında ve aynı iş gücü ile mümkün değil. Sanayicilerin katma değerli hizmetlere, örneğin Ar-Ge, mühendislik ve lojistik gibi alanlara odaklanarak yeni iş gücü alanları yaratmaları gerektiği ifade ediliyor.
Kore ve Japonya’nın Deneyimleri: Yardımlar ve Yatırımlar
Kore ve Japonya, sanayicilerinin yurt dışına taşınmasına karşı çıkmak yerine, destekleyici politikalar geliştirdi. Kore, Eximbank üzerinden ekonomik kalkınma fonları oluşturmuş ve sanayicilerine yurtdışındaki yatırımlarına kredi desteği sağlamıştır. Türkiye de benzer şekilde, TİKA gibi dış yardımlar üzerinden sanayicilere stratejik destek sunmalı ve bu süreçten kazanç sağlamalıdır. Bu, sadece sanayi üretiminin kaymasını değil, aynı zamanda dışa bağımlılığın stratejik bir dönüşümle avantaja çevrilmesini sağlayabilir.
Türkiye İçin Geleceğe Yönelik Stratejiler
Türkiye'nin sanayicilerinin, yatırımlarını sadece maliyet bazlı değil, stratejik bir bakış açısıyla yapmaları gerektiği vurgulanıyor. Yüksek katma değerli faaliyetler Türkiye’de kalmalı, niteliksiz üretim ise dışa kaymalıdır. Bu dönüşümün yenilikçi stratejilerle desteklenmesi gerektiği, sanayicilerin sadece fabrikalarını değil, organizasyonel bilgi ve müşteri ilişkilerini de yurtdışına taşımalarının önemini ortaya koyuyor.
